back page

Няъасатын  щюкмляри

next page

 

  

мясяля 136: Гур'анын хяттини вя вярягини няъис етмяк сюзсцз щарамдыр. Яэяр няъис олса, эяряк дярщал суйа чякилсин. Бялкя ваъиб ещтийата ясасян щюрмятсизлик олмаса да няъис етмяк щарам вя суйа чякмяк ваъибдир.

мясяля 137: Яэяр Гур'анын ъилди няъис олса вя бу Гур'ана щюрмятсизлик щесаб едился, ону суйа чякмяк лазымдыр.

мясяля 138: Гур'аны ган вя мурдар кими ейни няъисин цстцня гоймаг (ейни няъис гуру олса да) о, сурятдя ки, Гур'ана ещтирамсызлыг олур, щарамдыр.

мясяля 139: Няъис мцряккябля Гур'ан йазмаг, щятта бир щярф беля олса, онун щюкмц ону няъисляндирмякдир. Яэяр йазылыбса, ону йа эяряк суйа чякясян,  йа да о йазыны силмякля вя буна бянзяр бир ишля арадан галдырасан.

Мясяля 140: Гур'аны кафиря вермяк щарам вя ондан алмаг ваъибдир.(Гур'ана щюрмят цчцн)

мясяля 141: Яэяр Гур'анын вяряги, йа Аллащын, Пейьямбя- рин (с.я.в) вя имамларын ады цстцня йазылан каьыз кими, щюрмяти лазым олан шей туалетя дцшся, ону чыхартмаг вя суйа чякмяк ваъибдир. Щярчянд, хяръи дя олса. Яэяр ону чыхартмаг мцмкцн дейился, о туалетя вярягин чцрцмясини йягин етмяйяня кими эетмяк олмаз. щямчинин туалетя тцрбят дцшся вя чыхардылмасы мцкцн олмаса, чцрцмяси йягин едилмяйяня кими айаг йолуна эетмяк олмаз.

мясяля 142: Няъис бир шейин йейилиб-ичилмяси вя башгасына да йедирилиб ичирдилмяси щарамдыр. Амма ушаг вя дялийя йедирдилмяси защирян ъаиздир. Йеня яэяр ушаьын вя дялинин юзц няъис олмуш бир йемяйи йейярся вя йа яли иля йемяйи няъис етдикдян сонра йейярся, онун гаршысыны алмаг лазым дейил.

мясяля 143: Пакланмасы мцмкцн олан няъис бир шейи сатмаьын вя йа башгасына иъаряйя вермянин ейби йохдур. Амма бу ики шяртля гаршы тяряфя о шейин няъис олдуьуну сюйлямялидир:

1. Тяряфин, ямял едилмяси эяряк олан бир щюкмя ямял етмямяк имканы варса, мясялян, ону йемякдя вя ичмякдя ишлядяъяйи билинярся, она билдирилмялидир. Амма яэяр беля олмазса лазым дейил. Мясялян, тяряф онунла намаз гылмаг истяся беля, она либасынын няъис олдуьуну билдирмяси лазым дейил. Чцнки намазда либасын пак олмасы ясил шярт дейилдир.

2. Тяряфин, онун сюзцня е'тина едяъяйиня ещтимал вермялидир. Амма яэяр тяряфин онун сюзцня е'тина етмяйяъяйини билирся, сюйлямяси лазым дейил.

мясяля 144: Инсан, бирисинин няъис бир шейи йедийини вя йа няъис либасла намаз гылдыьыны эюрцрся, она сюйлямяси лазым дейил.

мясяля 145: Яэяр евинин вя йа халчасынын бир йери няъис олан бир кимся, онун евиня эирян шяхслярин бядян, либас вя йа башга бир шейляринин рцтубятли олараг о няъис йеря дяйдийини эюрцрся, онун юзц буна сябяб олмушса, яввялинъи мясялядя ачыгланан ики шяртля мясяляни онлара сюйлямялидир.

Мясяля 146: Яэяр ев сащиби, йемяк йемя заманында йемяйин няъис олдуьуну анларса, 143-ъц мясялядя икинъи шяртля вязиййяти гонаглара сюйлямялидир. Амма гонаглардан бири баша дцшся, диэярляриня сюйлямяси лазым дейил. Лакин онларла баьлы, онлара сюйлямядийи щалда юзцнцн дя няъис олараг лазым щюкмя мцхалифят етмяйя мцбтяла олаъаьы щалда, сюйлямяси ваъибдир.

мясяля 147: Яэяр инсанын арийялядийи бир шей няъис олар- са, 143-ъц мясялядя кечян ики шяртля, онун сащибиня сюйлямялидир.

Мясяля 148: Яэяр ушаг, бир шейин няъис олдуьуну вя йа няъис бир шейи йудуьуну сюйляйярся, сюзц гябул едилмялидир. Амма щядди-булуг чаьына аз галмыш олан бир ушаг бир шейи йудуьуну сюйляйярся яэяр о шей онун истифадя етдийи бир шей олурса вя йа онун сюзцндян инсана хатиръямлик эялирся, сюзц гябул едилмялидир. Щямчинин бир шейин няъис олдуьуну сюйляйярся дя гябул едилмялидир.

 

Мцтящщират

 

мясяля 149: Он ики шей няъасаты пак едир. Бу шейляря мцтящщират(тямизляйиъиляр) дейирляр: 1. Су. 2.Торпаг. 3. Эцняш. 4. Истищаля. 5. Ингилаб. 6. Интигал. 7. Ислам. 8. Тябяиййят. 9. Ейни няъасатын арадан эетмяси. 10. Няъис йейян щейванын истибрасы. 11. Мцсялманын бир мцддят эюздян гейб олмасы. 12. Зибщидян хариъ олан ган. (Йя'ни цзц гибляйя кясилян щейванын ганы).

Бунларын щюкмляри эяляъяк мясялялярдя эениш олараг ачыгланаъагдыр.

 

 

 

1. Су

 

мясяля 150: Су, няъис бир шейи 4 шяртля пак едяр.

1.Су саф олсун, эцлаб суйу вя сюйцдцн суйу кими, музаф олан бир су няъис бир шейи пак етмяз.

2. Пак олсун.

3. Су, няъис шейи йуйаркян музафа чеврилмясин вя тякрар йуманын лазым олмадыьы щалда сон йуйулмада су няъасатын гоху, рянэ вя йа дадыны алмыш олмамалы; амма ондан габагкы йуйулмаларда дяйишмясинин бир зяряри йохдур. Мясялян, ики дяфя йуйулмасы лазым олан бир шейи, кцрр вя йа аз су иля йудугда, биринъи йуйулмада су дяйишмишся беля, икинъи йуйулмада су дя- йишмязся, о шей пак олар.

4. Няъис шейи йудугдан сонра, онда ейни няъисин кичик зярряляри галмамалы. Няъис шейин аз су , йя'ни кцррдян аз олан су иля пакланмасынын диэяр шяртляри дя вардыр ки, онлар даща сон- ра ачыгланаъаг.

мясяля 151: Няъис бир габын ич щиссяси, аз су иля цч дяфя йуйулмалыдыр. Щямчинин ещтийат ваъиб олараг кцрр вя йа ахар суда  да цч дяфя йуйулмалыдыр. Амма ичярисиндя итин су вя йа буна бянзяр ахыъы бир шей йедийи габ, яввял пак бир торпагла пакланмалы вя сонра аз, кцрр вя йа ахар суда ики дяфя йуйулмалыдыр. Йеня итин йаладыьы габда яэяр бир шей галмышса, йумаг-дан габаг торпагла сцртцлмялидир. Ичиня итин аьзынын суйу тюкцлдцйц габын да ещтийат лазым олараг яввял торпагла сцртцл-мяси вя сонра цч дяфя су иля йуйулмасы лазымдыр.

мясяля 152: Итин аьзыны сцртдцйц габын аьзы дар ися, яввял ичиня торпаг тюкцб о габын ичинин щяр тяряфиня торпаг чатынъайа гядяр шиддятля силкялямяли вя сонра сюйляндийи шякилдя йуйулмалыдыр.

Мясяля 153: Донузун йаладыьы вя йа ичиндя ахыъы бир шей ичдийи вя йахуд ичиндя чюл сичаны юлдцйц бир габ аз, кцрр вя йа ахар суда йедди дяфя йуйулмалыдыр; торпагла сцртцлмяси лазым дейил.

мясяля 154: Шярабла няъис олан бир габы цч дяфя йумаг лазымдыр. Бу хцсусда аз, кцрр вя ахар су арасында бир фярг йохдур.

мясяля 155: Няъис палчыгдан щазырланмыш вя йа ичиня няъис су ишлядилмиш долчаны, яэяр ахар су вя йа кцрр суйа бурахыларса, суйун дяйдийи щяр йер пак олур. Онун ичинин дя пакланмасыны истярлярся, кцрр су вя йа ахар суда су щяр тяряфиня дяйинъяйя гядяр галмалыдыр. Яэяр о габда онун ичиня суйун тохунмасына янэял олан бир рцтубят варса, габагъа ону гурудуб сонра ахар вя йа кцрр суйа гоймалары лазымдыр.

мясяля 156: Няъис бир габын аз су иля ики шякилдя йуйулмасы мцмкцндцр.

1. Цч дяфя  долдуруб бошалтмагла

2. Цч дяфя ичярисиня бир аз су тюкцлцб, щяр дяфясиндя су, габын няъис олан щяр йериня чатаъаг шякилдя чалхаланыб тюкц-лцр.

мясяля 157: Газан вя кцп кими бюйцк бир габ няъис олурса, яэяр, цч дяфя су иля  долдурулуб бошалдылырса пак олур. Йеня яэяр она цч дяфя йухарыдан ашаьыйа доьру щяр тяряфиня йетишяъяк шякилдя су тюкярлярся вя щяр дяфясиндя дибиндя топ-ланан суйу чыхарыб атарларса пак олур. Сулары кянара чыхармаг цчцн ишлядилян габын икинъи вя цчцнъц дяфясиндя йу-йулмасы ещтийат мцстящяббдир.

мясяля 158: Яэяр няъис мис вя она бянзяр шейляри су иля долдуруб вя йуйарларса, онун защири пак олур.

мясяля 159: Бювл иля няъис олан бир тяндиря, щяр тяряфиня йетишяъяк шякилдя бир дяфя йухарыдан ашаьыйа доьру су тюкярлярся, пак олар. Амма ещтийат мцстящяббдир ки, бу иши ики дяфя эюрсцнляр. Бювлдян башга бир няъис олмушса, няъасатын юзц арадан галдырылдыгдан сонра, сюйляндийи шякилдя бир дяфя цзяриня су тюкярлярся кифайятдир. Суларын ъям олмасы цчцн тяндирин дибиндя бир чухур газыб, орда ъям олан сулары чыхардыгдан сонра, о чухуру пак бир торпагла долдурмаг даща йахшыдыр.

мясяля 160: Няъис бир шейи, няъис олан йерлярин щяр тяряфиня су чатаъаг шякилдя, кцрр вя йа ахар суйа бир дяфя салынарса, пак олар. Халча, либас вя буна бянзяр шейляри сыхмаг, тапдаламаг вя йа тязйиг эюстярмяк лазым дейил. Амма яэяр, бядян вя йа либас бювл иля няъис олмушса, кцрр суда ики дяфя йуйулмасы лазымдыр.

мясяля 161: Бювл иля няъис олан, бир шейи аз су иля йумаг истярлярся, яэяр бир дяфя цзяриня су тюкцлцб ондан су айрылдыгдан сонра, о шейдя бювл галмазса, пак олур. Амма либас вя халчанын пак олмалары цчцн цзярляриня ики дяфя су тюкцлмяси лазымдыр. Анъаг либас, халча вя бунлара бянзяр шейляр аз су иля йуйулдуьу тягдирдя, ьцсалянин чыхмасы цчцн сыхылмасы лазымдыр (Ьцсаля, йуйулан бир шейдян, йуйулдуьу заман вя йа ондан сонра, юз-юзцня вя йа сыхылмаг нятиъясиндя, нормал олараг айрылан суйа дейилир).

мясяля 162: Сцд яммякдя олуб, йемяк йемяйя башламамыш, ещтийат олараг ики йашына чатмайан оьлан вя гыз ушаьынын бювлц иля няъис олан бир шейин цзяриня, няъис йерлярин щамысына йетишяъяк шякилдя бир дяфя су тюкцлярся, пак олар. Амма икинъи дяфя цзяриня су тюкмяк ещтийат мцстящяббдир. Либас вя халча кими шейляри сыхмаг да лазым дейил.

мясяля 163: Бювлдян башга бир няъисля булашан бир шейин цзяриня, няъис апарылдыгдан сонра, бир дяфя аз су тюкцлярся, о су ондан ахыб айрылдыгдан сонра, пак олар. Амма либас вя буна бянзяр шейлярин сыхылараг ьцсаляси чыхарылмасы лазымдыр.

мясяля 164: Яэяр ипля щюрцлмцш няъис бир щясири, кцрр вя йа ахар суйа саларларса, ейни няъис апарылдыгдан сонра пак олур. Амма яэяр ону аз су иля йумаг истярлярся, мцмкцн олан бир йолла, тапдаламагла олса беля сыхылараг ьцсаляси чыхарылмалыдыр.

Мясяля 165: Яэяр буьда, дцйц, сабун вя буна бянзяр шейлярин защири няъис олурса, кцрр вя йа ахар суйа салынарса, пак олурлар. Амма яэяр ичляри няъис олурса, кцрр вя йа ахар су, мцтляг олараг онларын ичиня дяйся, пак олар. Амма защирян щеч бир заман, сабун вя буна бянзяр шейлярин ичиня мцтляг су йетишмямялидир.

Мясяля 166: Яэяр инсан, няъис суйун, сабунун ичиня ишля-йиб-ишлямядийиндян шцбщя едярся, онун ичи пакдыр.

мясяля 167: Яэяр защири няъис олан дцйц, ят вя бунлара бянзяр шейляри, пак бир габ вя буна бянзяр шей ичиня гойараг, цзяриня бир дяфя су тюкцб бошалдыларса, пак олур. Амма яэяр няъис бир габа гойарларса, бу иши цч дяфя тякрарламаг лазымдыр. Бу тягдирдя габ да пак олур. Яэяр либас вя буна бянзяр сыхылмасы лазым олан бир шейи, габ ичярисиндя йумаг истярлярся, цзяриня су тюкцлдцйц щяр дяфясиндя сыхылмалы вя габы яйяряк ичярисиндя ъям олан ьцсаляси тюкцлмялидир.

Мясяля 168: Синка вя буна бянзяр бир рянэля бойанмыш олан няъис бир либасы, кцрр вя йа ахар суда батырырларса вя су либасын рянэиля музаф щалыны алмадан габаг, онун щяр тяряфиня йетиширся, о либас пак олур, яэяр аз су иля йуйурларса, сыхылыркян ондан музаф су тюкцлмязся, пак олур.

мясяля 169: Кцрр вя йа ахар суда либасы йудугдан сонра, онун цзяриндя су йосуну олдуьу эюрцнцрся, онун, суйун ишлямясиня янэял (манея) олдуьу ещтимал олунмазса, о либас пакдыр.

мясяля 170: Яэяр либас вя буна бянзяр шейляри йудугдан сонра, цзяриндя эил вя йа сабун парчасы олдуьу эюрцнцрся, онун, суйун либаса йетишмясиня мане олдуьу ещтималыны вермязлярся, о либас пакдыр. Амма яэяр няъис су, эилин вя йа сабунун ичиня ишлямишдирся, онларын байыр щиссяси пак, дахил щиссяси ися няъисдир.

мясяля 171: Няъис бир шейдян ейни няъис апарылмадыгъа пак олмаз. Амма няъасатын гоху вя йа рянэи онда галырса, бир ишкалы йохдур. Буна эюря ганын юзц либасдан апарылыб, либас йуйулдугдан сонра, рянэи онда галса беля, либас пак олар. Лакин ий вя рянэ васитяси иля о шейдя няъасатын зярряляринин галдыьына йягин едяр вя йа ещтимал верирлярся, о шей няъисдир.

мясяля 172: Бядяндя олан няъасат кцрр вя йа ахар суда апарыларса, бядян пак олур. Бювлдя ися, бир дяфя йумагла пак олмаз, амма судан кянара чыхыб, тякрар суйа эирмяк дя лазым дейил;яэяр суйун ичиндя ялини орайа чякяряк ики дяфя суйу бядяня чатдырарса кифайят едяр.

мясяля 173: Дишлярин арасында галан няъис йемяк, аьыза су алыныб чалхаланараг няъис йемяйин щяр тяряфиня чатдырылырса пак олур.

мясяля 174:  Сач вя саггал аз су иля йуйулуркян сач вя саггалын тцкц чох артыг дейился, ьцсалянин чыхмасы цчцн сыхмаг лазым дейил. Чцнки юзц-юзцня нормал мигдарда айрылыр.

Мясяля 175: Бядян вя йа либасын бир йери аз су иля йуйулдуг-да, о йеря битишик олуб, йуйулма заманы суйун чатдыьы йерляр дя няъис йерин пак олмасы иля пак олар. Йя'ни няъис йерин ятрафыны айрыъа йумаг эяряк дейил. Яксиня няъис йер вя онун ятрафы бирликдя пак олурлар. Йеня яэяр няъис бир шейин йанына пак бир шей гойулуб вя щяр икисинин дя цзяриня су тюкцлцрся, щюкм ейнидир. Буна эюря, няъис бир бармаьы йумаг цчцн бармагларын щамысынын цзяриня су тюкцлцб, няъис вя пак су, онларын щамысына йетиширся, няъис олан бармаг пак олдуьу заман, о бири бармаглар да пак олур.

мясяля 176: Няъис олан ят вя гуйруг диэяр шейляр кими йу-йулур. Йеня суйун ишлямясиня мане олмайаъаг мигдарда, аз йаьлы олан бядян вя йа либас да ейни щюкмц дашыйыр.

мясяля 177: Няъис олан бядян вя йа габ, сонра суйун йетишмясиня мане олаъаг бир шякилдя йаьланырса, о бядян вя йа габы йумаг истядикляри заман, суйун габын сятщиня йетишмяси цчцн йаьын апарылмасы лазымдыр.

мясяля 178: Кцрр суйа баьлы олан крантдан эялян су, кцрр су щюкмцндядир.

мясяля 179: Бир шейи йуйуб пакладыьыны йягин етдикдян  сонра, онун цзяриндян ейни няъисин апарылыб-апарылмадыьын-дан шцбщя едярся, ейни няъисин апарылмасына йягин етмяси цчцн ону йенидян йумасы лазымдыр.

мясяля 180: Цзяриня инъя вя йа галын гумла гапалы олан йер кими, суйун батдыьы бир йер няъис олурса, аз су иля дя пак олур.

мясяля 181: Даш вя йа кярпиъля дюшянмиш олан вя йа суйун батмадыьы сярт йер няъис олурса, аз су иля пак олур; амма ахынъайа гядяр онун цзяриня су тюкцлмялидир. Бу щалда яэяр, онун цзяриня тюкцлян су бир чюкякдян кянара чыхмазса вя бир йердя топланырса, оранын да пак олмасы цчцн, орда топланан суйун бир парча вя йа габла кянара атылмасы лазымдыр.

мясяля 182: Дуз дашы вя буна бянзяр шейлярин защири няъис олурса, кцррдян аз су иля дя пак олур.

мясяля 183: Яримиш няъис шякярдян щазырланан гянд, кцрр вя йа ахар суйа гойулмагла пак олмаз.

 

2. Йер.

 

Мясяля 184: Йер, дюрд шяртля няъис олмуш айаг вя айаггабынын алтыны пак едяр.

1. Йер пак олмалы.

2. Ещтийат олараг гуру олмалы.

3. Лазым ещтийат эяряйинъя айаг вя йа айаггабынын алты йеримякля няъис олмуш олмалы

4. Айаьын вя йа айаггабынын алтында тапылан, ган вя бювл кими ейни няъис вя йа няъис олмуш палчыг кими, сонрадан няъис олан шей, йол йеримяк вя йа айаьы йеря сцртмякля арадан галдырылмалыдыр; яэяр няъасат габагъадан арадан галдырыларса, лазым ещтийат олараг, айаг вя айаггабынын алты йол эетмяк вя йа йеря сцртмякля пак олмаз. Щямчинин йер, торпаг олмалы, даш вя кярпиъля вя йа бунлара бянзяр шейлярля дюшянмиш олмалыдыр. Халча, щясир вя чямянлик цзяриндя йол эетмякля няъис олмуш айаг вя йа айаггабынын алты пак олмаз.   

мясяля 185: Няъис айаг вя айаггабынын алтынын, асфалт вя йа аьаъла дюшянмиш бир йер цзяриндя йеримякля пак олмасы мцбащисялидир.

мясяля 186: Айаг вя айаггабы алтында олан няъасат он беш зирадан (бармаг башындан дирсяйядяк) аз йол эетмякля вя йа йеря сцртмякля апарылса беля, айаг вя йа айаггабынын пак олмасы цчцн, он беш зира вя йа даща артыг йол эетмяк даща йахшыдыр.

мясяля 187: Няъис олан айаг вя айаггабы алтынын йаш олмасы лазым дейил. Гуру олса беля, йол эетмякля пак олур.

мясяля 188: Няъис олан айаг вя йа айаггабынын алты йол эетмякля пак олдуьу заман, нормал мигдарда палчыьа булашан кянарлары да пак олур.

мясяля 189: Ялляри вя дизляри цзяриндя йерийян кясин, ял вя йа дизляри няъис олурса, онларын йол эетмякля пак олмалары мцбащисялидир. Щабеля чялик, сцн'и айаьын алты, дюрдайаглыларын налы, автомобил тякярляри вя файтонун тякярляри кими вя буна бянзяр шейляр дя ейни щюкмц дашыйыр.

мясяля 190: Йол эетдикдян сонра, айаьын вя айаггабынын алтында няъасатын эюзля эюрцнмяйян зярряъикляринин, гохусунун вя йа рянэинин галмасынын ейби йохдур. Амма бунларын да галмамалары цчцн йол эетмяк ещтийат мцстящяббдир.

Мясяля 191: Айаггабынын ичи йол эетмякля пак олмаз. Ъорабын алты да, дяри вя буна бянзяр шейлярдян дейился, йол эетмякля пак олмасы мцбащисялидир.

 

3. Эцняш

 

Мясяля 192: Эцняш беш шяртля йери, бинаны вя дивары пак едяр.

1. Няъис олан шей, башга бир шей она дяйдийи заман йашлыьы она тя'сир едяъяк гядяр йаш олмалыдыр. Буна эюря, яэяр гурудурса, эцняшин ону гурутмасы цчцн бир йолла ону ислатмаг лазымдыр.

2. Цзяриндя ейни няъис варса, эцняшин ону гурутмасындан габаг  арадан галдырылмалыдыр.

3. Бир шей эцняшин шцаларына мане олмамалыдыр. Буна эюря эцняш пярдя, булуд вя буна бянзяр шейин архасындан вурараг няъис олан шейи гурудурса, о шей пак олмаз. Амма яэяр, булуд эцняшин вурмасына мане олмайаъаг гядяр зяиф олурса, ейби йохдур.

4. Няъис шейи йалныз эцняшин гурутмасы лазымдыр. Яэяр, няъис шей кцняш вя кцляйин васитяси иля гуруйурса, пак олмаз. Амма яэяр, кцляк няъис шейин гурумасына кюмяк етди, - дейилмяйяъяк гядяр оларса, ейби йохдур.

5. Эцняш, йер вя бинанын няъасатын тя'сир етдийи щиссясини бир дяфя дя гурутмалыдыр, яэяр эцняш, бир дяфядя няъис йер вя бинанын цзярини гурудуб вя икинъи дяфядя алтыны гурудурса, йалныз онларын цзц пак олур. Алты ися няъис галыр.

Мясяля 193: Эцняш няъис щясири пак едяр, лакин щясир ипля тохунмушса, онун ипляринин дя пак олмасы мцбащисялидир. Щямчинин, аьаъын, биткинин, гапы вя пянъярянин эцняшля пак олмасы мцбащисялидир.

Мясяля 194: Эцняш, няъис бир йеря вурдугдан сонра, яэяр инсан, эцняш вурдуьу анда о йерин ислаг олуб-олмадыьындан вя йа ислаглыьынын эцняш васитясиля гуруйуб-гурумадыьындан шцбщя едярся, о йер няъисдир. Йеня эцняшин вурмасындан габаг, о йердян ейни няъисин апарылыб-апарылмадыьындан вя йа эцняшин шцаларына бир шейин мане олуб-олмадыьындан шцбщя едярся, щюкм ейнидир.

Мясяля 195: Яэяр эцняш, няъис диварын бир тяряфиня вурур вя бунун нятиъясиндя, диварын эцняшин вурмадыьы диэяр тяряфи дя гуруйурса, щяр ики тяряфин дя пак олмасы узаг бир эюрцш дейил.

 

 

4. Истищаля

 

Мясяля 196: Яэяр няъис олан бир шейин ъинси дяйишяряк пак бир шейин шяклини алырса, пак олур. Мясялян, няъис бир аьаъын йаныб кцл олмасы вя йа итин дузлаьа дцшцб дуза дюнмяси кими. Амма яэяр няъис шейин ъинси дяйишмязся, (няъис буьдадан ун щазырланмасы вя йа чюряк биширилмяси кими) пак олмаз.

Мясяля 197: Няъис эилдян щазырланан кузя вя буна бянзяр шейляр няъисдир. Амма няъис одундан ялдя едилян кюмцр, габагкы хцсусиййятляриндян щеч бири онда йохса пакдыр.

Мясяля 198: Истищаля олуб-олмадыьы бялли олмайан няъис бир шей няъисдир.

 

 

5. Ингилаб

 

Мясяля 199: Шяраб, юз-юзцня вя йа ичиня сиркя вя дуз кими шейин гатылмасы сябяби иля дяйишиб сиркя олурса пакдир.

Мясяля 200: Няъис цзцм вя она бянзярдян щазырланан  шяраб вя айры бир няъисин дяймиш олдуьу шяраб, дяйишиб сиркя олмагла пак олмаз.

Мясяля 201: Няъис хурма, кишмиш вя цзцмдян щазырланан сиркя няъисдир.

Мясяля 202: Яэяр цзцмцн вя хурманын чюр-чюпц онларын ичиндя олурса вя еляъя сиркя щазырланарса зяряри йохдур. Щямчинин, онларын ичиня сиркя олмадан габаг беля, хийар, бадымъан вя бунлара бянзяр шейляри дя тюкярлярся, сиркя олмадан габаг сярхош едиъи олмадыьы тягдирдя, ейби йохдур.

Мясяля 203: Цзцм суйу, одда вя йа юзц-юзцндян гайнарса, щарам олар. Амма яэяр гайнайараг цчдя икиси эедиб цчдя бири галарса, щалал олур. Бунунла бирликдя 114-ъц мясялядя цзцм суйунун гайнамагла няъис олмадыьына даир щюкм зикр едилди.

Мясяля 204: Гайнамадан цчдя икиси азалан бир цзцм суйунун галан щиссяси гайнайарса, яэяр она ширя дейил, цзцм суйу дейилирся, лазым ещтийат олараг щарамдыр.

Мясяля 205: Гайнайыб-гайнамадыьы билинмяйян бир цзцм суйу щалалдыр, амма яэяр гайнайарса, инсан, онун гайнайараг цчдя икисинин азалдыьыны йягин етмяся щалал олмаз.

Мясяля 206: Яэяр, бир салхым йетишмямиш цзцмдя бир мигдар цзцм дяняси тапылырса, ондан алынан суйа цзцм суйу дейилмирся, гайнадыьы тягдирдя щарам олмаз.

Мясяля 207: Яэяр одда гайнамагда олан бир шейин ичярисиня бир цзцм дяняси дцшярся  вя гайнадыьы щалда йох олмазса, йалныз о цзцм дянясини йемяк щарамдыр.

Мясяля 208: Бир нечя айры газанларда ширя гайнадаркян, гайнамыш газанын гарышдырылдыьы кяфкир иля гайнамамыш газанын гарышдырылмасы ъаиздир.

Мясяля 209: Гора вя йа цзцм олдуьу билинмяйян бир шей гайнайарса, щалалдыр.

 

 

6. Интигал

 

Мясяля 210: Яэяр инсанын вя йа сычрайан ганы олан бир щейванын ганыны, аьъаганадын инсан вя йа щейванын бядяниндян сордуьу кими, юз бядяниня ъязбетмясиня, халга эюря ганы олмайан бир щейван сорарса, о ган пак олур вя буна интигал дейилир. Амма мцалиъя цчцн, зялинин инсандан сордуьу ган, онун бядянинин бир парчасы сайылмайыб, она инсан ганы дейилдийиндян няъисдир.

Мясяля 211: Яэяр инсан, бядяниня гонан бир аьъаганады юлдцрцр вя аьъаганадын ондан чякдийи ган хариъя чыхарса, защир одурки, о ган пакдыр. Бахмайараг ки, щяр ня гядяр ганын сорулмасы вя аьъаганадын юлдцрцлмяси арасындакы мясафя чох аз идися дя, о ган аьъаганада гида олма щалында иди. Бунунла бирликдя, о гандан чякинмяк ещтийат мцстящяббдир.

 

 

7. Ислам

 

Мясяля 212: Яэяр кафир олан бири, кялмейи-шящадяти де-йярся, йя'ни Аллащын товщидиня вя Хатямцл-Янбийа Щязрят Мущяммяд ибн Ябдуллащын (с.я.в.) нцбуввятиня шящадят эятирирся, щансы дил иля сюйляйярся сюйлясин, мцсялман олар вя щяр ня гядяр габагъадан няъис идися дя, мцсялман олдугдан сонра, артыг онун бядяни, аьызынын вя бурнунун суйу вя тяри пак олар. Амма яэяр, мцсялман олдуьу заман, онун бядяниндя ейни няъис оларса, ону арадан галдырыб, йерини пак етмяси лазымдыр. Щятта бядяниндя олан ейни няъис, мцсялман олмадан габаг арадан апарылмышса беля, ваъиб ещтийат олараг онун йерини су иля йумасы ваъибдир.

Мясяля 213: Яэяр, кафир олдуьу заманда либасы ислаг олараг бядяниня дяймишдирся истяр мцсялман олдуьу заман, о либас цзяриндя олсун вя йа олмасын, ваъиб ещтийат олараг о либасдан чякинмялидир.

Мясяля 214: Яэяр бир кафир кялимейи-шящадяти дейярся вя инсан онун гялбян мцсялман олуб-олмадыьыны билмязся пакдыр. Щятта гялбян мцсялман олмадыьыны билдийи щалда, ондан сюйлядийи кялимейи-шящадятя якс бир щярякят эюрцнмязся дя щюкм ейнидир.

 

 

8. Тябяиййят

 

Мясяля 215: Няъис бир шейин, башга бир шейин паклыьы васитяси иля пак олмасына тябяиййят дейилир.

Мясяля 216: Шяраб сиркя олурса, шярабын габы да гайнадыьы щалда йетишдийи йеря гядяр пак олур. Нормал олараг онун цзяриня гойулан без парчасы вя башга бир шей дя онун рцтубяти иля няъис олмушса, о да пак олур. Амма габын защириня о шяраб дяймишся, шярабын сиркя олмасындан сонра, ваъиб ещтийат олараг ондан чякинмяси лазымдыр.

Мясяля 217: Ики йердя кафирин ушаьы тябяиййят йолу иля пак олур.

1. Бир кафир мцсялман оларса, онун ушаьы да паклыгда она табедир. Йеня яэяр кафир ушаьын анасы, баба вя няняси мцсялман оларса, ушаг да пак олар. Амма бу тягдирдя, ушаьын йени мц-сялманын йанында вя онун кяфаляти алтында олмасы вя ондан ушаьа даща йахын олан бир кафир ушаьын йанында олмамасы лазымдыр.

2. Кафир бир ушаг, бир мцсялманын ялиндя ясир олурса, онун йанында атасы вя йа бабаларындан бири йохса пак олур. Амма бу ики щалда да ушаьын тябяиййят йолу иля пак олмасы цчцн, ушаг аьлыкясяндирся, кафир олдуьуну изщар етмямялидир.

Мясяля 218: Цзяриндя меййит йуйулан тахта вя йа даш, меййитин юврят йеринин цзяриня юртцлян парча вя меййити гцсл едянин яли, меййитин гцслц сона чатдыгдан сонра пак олур.

Мясяля 219: Яэяр бир кимся яли иля бир шейи йуйарса, о шей пак олдугдан сонра онунла бирликдя йуйулан яли дя пак олур.

Мясяля 220: Либас вя бянзяр шейляри аз су иля йуйарларса, нормал олараг сыхылыб онун йуйулдуьу суйу чыхарылдыгдан сон-ра, о либасдан галан су пакдыр.

Мясяля 221: Аз су иля йуйулан няъис габын цзяриня пакланмасы цчцн тюкцлян суйун айрылмасындан сонра, онун цзяриндя галан су дамлалары пакдыр.

 

9. Ейни няъисин арадан эетмяси

Мясяля 222: Яэяр бир щейванын бядяниня ган кими ейни няъис вя йа няъис олан су кими мцтяняъъис булашырса, онлар арадан эетдикдян сонра, о щейванын бядяни пак олур. Аьыз, бурун вя гулаьын ичи кими инсанын бядянинин батини дя ейни щюкмдядир. Йя'ни кянардан эялян бир няъасат васитяси иля няъис олур вя онун арадан эетмяси иля дя пак олур. Дишлярин арасындан эялян ган кими, бядянин батин щиссясиня аид бир няъасят бядянин батин щиссясинин няъис олмасына сябяб олмаз. Щямчинин кянардан бир шей бядянин батининдя дахили няъасата дяйярся няъис олмаз. Буна эюря дя аьызда олан тахма дишя, диэяр дишин арасындан эялян ган дяйярся, ону су иля йумаг лазым дейил, амма яэяр няъис бир йемяйя дяйярся, ону йумаг лазымдыр.

Мясяля 223: Яэяр дишлярин арасында галан йемяк артыгларына аьызын ичинин ганы дяйярся, ону няъис етмяз.

Мясяля 224: Эюз гапагларынын вя додагларын баьландыьы заман бир-биринин цзяриня эялян мигдары, бядянин батин щиссяси щюкмцндядир. Буна эюря кянардан бир няъис дяйярся, ону йумаг лазым дейил, амма яэяр бядянинин дахили вя хариъи щиссясиндян олдуьуну билмядийи бир йериня, хариъдян бир няъис дяйярся, йуйулмасы лазымдыр.

Мясяля 225: Яэяр няъис тоз вя йа торпаг гонан либас, халча вя бянзяр шейлярдян силкяляйяряк ондан тоз вя торпаг тюкцлцрся, бир шей ислаг олараг онлара дяйярся, няъис олмаз.

 

10. Няъасат йейян щейванын истибрасы

 

Мясяля 226: Инсан няъасатыны йемяйя адят етмиш бир щейванын бювл вя ьаити няъисдир. Онун пак олунмасы истянилирся, истибра едилмяси лазымдыр. Йя'ни няъасат йейян щейван де-йилмяйяъяк гядяр бир мцддят, онун няъасат йемяси сахланмалы вя она пак йемяк верилмялидир. Щяр ня гядяр щейвана, даща ирялидя няъасат йейян дейилмяся дя, няъасат йейян дявяни гырх эцн, иняйи ийирми эцн, гойуну он эцн, юрдяйи йедди вя йа беш эцн, то-йуьу цч эцн няъасат йемякдян сахламаг ещтийат мцстящяббдир.

 

11. Мцсялманын бир мцддят эюздян гейб олмасы

 

Мясяля 227: Яэяр балиь вя йа аьлыкясян бир мцсялманын бядяни, либасы вя йа халча вя габ кими, онун истифадя етдийи бир шейи няъис олурса вя о мцсялман бир мцддят эюздян гейб олурса, инсан о мцсялманын ону йудуьуна ещтимал верирся пак олар. Амма ашаьыдакы шяртляр олмазса, ону пак саймамасы ещтийат мцстящяббдир.

1. О мцсялман, бядян вя йа либасыны няъис едян шейи няъис кими гябул етмялидир. буна эюря яэяр, о мцсялманын либасы ислаг олараг кафирин бядяниня дяйяркян о мцсялман ону няъис гябул етмязся, о мцсялманын бир мцддят эюздян гейб олмасындан сонра, инсан онун либасыны пак саймамалыдыр.

2. О мцсялман бядян вя йа либасынын няъис шейя дяйдийини билмялидир.

3. Инсан о мцсялманын о шейи паклыьын шярт олдуьу бир ишдя истифадя етдийини, мясялян, о либасла намаз гылдыьыны эюрмялидир.

4. О мцсялманын да, о шейи истифадя етдийи ишдя паклыьын шярт олдуьуну билдийини, ещтимал вермяли, яксиня, яэяр о мцсялман намаз гыланын либасынын пак олмасыны билмязся вя няъис олмуш бу либасла намаз гыларса, инсан о либасы пак саймамалыдыр.

5. О мцсялманын эюзцндя няъис вя пак олманын фярги олмалы, яэяр о паклыг вя няъислийя е'тина етмяйян шяхсдирся, инсан о шейи пак саймамалыдыр.

Мясяля 228: Яэяр инсанын юзц, няъис олан бир шейин пак олдуьуна йягин вя йа хатиръям оларса вя йахуд ики адил шяхс шящадят верярлярся вя онларын шящадяти пак олма сябябини эюстярярся, о шей пакдыр. Щямчинин яэяр, йаланчылыгда иттищам едилмяйян бир кимся, юз ихтийарында олан няъис бир шейин пак олдуьуну сюйляйярся вя йа бир мцсялман няъис олан бир шейи йуйарса, онун доьру олараг йуйулуб-йуйулмадыьы билинмязся дя, о шей пакдыр.

Мясяля 229: Инсанын либасынын йумаьы юз бойнуна эютцрян бир кимся, ону йудуьуну сюйляйярся вя онун сюзцндян инсана хатиръямлик эялирся, о либас пакдыр.

Мясяля 230: Яэяр инсанда, няъис бир шейи йуйаркян онун пак едилдийиня йягин етмядийи бир щал варса, халгын йудуьу шякилдя йуйарса кифайят едяр.

 

12. Нормал мигдарда ган ахмасы

 

Мясяля 231: 98-ъи мясяля дя ачыгландыьы шякилдя, шяр'и цсулларла башы кясилян щейванын нормал мигдарда ганы ахдыг-дан сонра, онун ичиндя галан ган пакдыр.

Мясяля 232: Яввялки мясялядя эюстярилян щюкм, ещтийат олараг, яти щалал щейванлара мяхсусдур вя яти щарам щейванлара аид дейил. Щятта ещтийат мцстящябб олараг яти щалал щейванларын йейилмяси щарам олан щиссяляриня дя аид дейил.

 

 

 

***

 

Home page book