back page

Тяхялли (айагйолу) щюкмляри

next page

 

  

мясяля 57: Тяхялли вя диэяр вахтларда инсана ваъибдир ки, юз юврятини (ъинсиййят цзвцнц) йеткинлик йашына чатмыш адамлардан, она мящрям олан ана вя баъысындан, щяр щансы диванядян, йахшыны писдян сечян ушагдан эизлятсин. Лакин яр вя арвада юз юврятлярини бир-бириндян эизлятмяк ваъиб дейил.

мясяля 58: Инсанын юврят йерини хцсуси бир шейля юртмяси лазым дейил, мясялян, юз яли иля дя юртся кифайятдир.

мясяля 59: Тяхялли заманы бядянин юн тяряфини, йя'ни гарын вя синяни, ейни заманда арха тяряфи лазым ещтийата ясасян гибляйя тяряф тутмаг олмаз.

мясяля 60: Тяхялли вахтында бядянинин юн тяряфи вя йа арха тяряфи гибляйя тяряф олан бир кимся, йалныз юврятини гиблядян дюндярирся, кифайят етмяз. Яэяр бядянинин юн вя арха тяряфи гибляйя доьру олмазса, ещтийат одур ки, юврятини цзц вя архасы гибляйя чевирмямялидир.

мясяля 61: Мцстящябб ещтийат одур ки, бядянин габаг тяряфи (истибра мювгейи ки, сонра изащ олунаъаг) бювлцн вя ьаитин мяхряъи пакланаркян цз вя арха гибляйя сары олмасын.

мясяля 62: Яэяр намящрям бирисинин юзцнц эюрмямяси цчцн, юн вя йа арха тяряфи гибляйя чевиряъяк шякилдя отурмаьа мяъбурса лазым ещтийат олараг архасы гибляйя чевиряъяк шякилдя отурмалы, яэяр бу мцмкцн дейился, юнц гибляйя тушланаъаг шякилдя отурмалыдыр. Йеня башга сябябдян, юн вя йа архасы гибляйя отурмаг мяъбуриййятиндя галырса, щюкм ейнидир.

мясяля 63: Мцстящябб ещтийат одур ки, ушаьы да тяхялли заманы цзц вя йа архасы гибляйя сары отуртмаг олмаз. Яэяр ушаг юзц отурса, гаршысыны алмаг ваъиб дейил.

мясяля 64: Дюрд йердя тяхялли щарамдыр:

1. Сащиби иъазя вермяйян даланда.

2. Тяхяллийя иъазя верилмяйян мцлкдя.

3. Хцсуси вягф олан йерлярдя, мясялян, бя'зи мядрясялярдя.

4. Мю'минин гябри цзяриндя (она щюрмятсизлик олмамасы цчцн), щямчинин бир дин мцгяддясинин вя мязщяб башчысынын мязары цзяриндя.

мясяля 65: Цч щалда ьаитин чыхыш йери, йалныз су иля пак едилир.

1. Ьаит иля бирликдя ган кими айры бир няъасат эялмишся.

2. кянардан бир няъасат ьаитин мяхряъиня дяймишся.

3. Мяхряъин ятрафы ади мигдардан артыг булашмышса.

Бу цч щалдан башга галан щалларда, мяхряъ су иля йуйула билдийи кими, гаршыда эюстяриляъяк щалда, парча, даш вя бунлара бянзяр шейлярля дя паклана биляр, амма су иля йуйулмаьы даща йахшыдыр.

мясяля 66: Сидик мяхряъи судан башга бир шейля пакланмаз. Кцрр вя ахар су иля, сидийи чыхардыгдан сонра бир дяфя йумаг кифайятдир. Амма аз су иля ики дяфя йумаг мцстящябб ещтийатдыр, даща йахшысы цч дяфя йумагдыр.

мясяля 67: Ьаит мяхряъи су иля йуйулдуьу тягдирдя, орада ьаит галмамалыдыр. Амма рянэинин вя гохусунун галмасында бир манечилик йохдур. Биринъи дяфя йуйулдугда онда ьаитдян бир зярря беля галмаса, икинъи дяфя йумаьа ещтийаъ йохдур.

мясяля 68: Ьаитин мяхряъи гуру вя пак олан даш, кясяк, без парчасы вя буна бянзяр шейлярля паклана биляр, щятта мяхряъя тя'сир етмяйяъяк шякилдя азаъыг рцтубятли олурса, манечилийи йохдур.

мясяля 69: Ьаитин мяхряъини даш, кясяк вя йа без парчасы иля бир дяфя силмякля тамамиля пакланырса, кифайятдир. Амма цч дяфя силмяк даща йахшыдыр. Щятта цч айры парча олмасы даща йахшыдыр. Амма яэяр цч дяфя силмякля пакланмазса, мяхряъ тамамиля пакланынъайа гядяр давам етмяк эярякдир. Амма эюзля эюрцлмяйян зяррялярин галмасынын ейби йохдур.

мясяля 70: Аллащын вя Пейьямбярлярин адлары йазылмыш каьыз кими, ещтирам эюстярилмяси лазым олан шейлярля ьаит мяхряъини пакламаг щарамдыр. Сцмцк вя тязякля дя ьаит мяхряъинин пак олмасы мцбащисялидир.

мясяля 71: Яэяр мяхряъини паклайыб-пакламадыьындан шцбщя едян бир кимся щямишя сидик вя ьаитдян сонра дярщал юзцнц пак ется беля, лазымдыр ки, юзцнц пак етсин.

мясяля 72: Яэяр намаздан сонра бир кимся намаздан яввял юврят мяхряъини паклайыб-пакламадыьындан шцбщя едярся, гылдыьы намаз сящищдир. Амма сонракы намазлар цчцн пакланмасы лазымдыр.

 

 

Истибра

 

мясяля 73: Истибра мцстящябб ямялдир ки, кишиляр бювл- дян (сидикдян) сонра йериня йетирирляр. Она эюря бу иши эю-рцрляр ки, бювлцн мяърада галмамасына ямин олсунлар. Истибра бир нечя нювдцр: онлардан ян йахшысы одур ки, сидик кясиляндян сонра, яэяр ьаитин мяхряъи няъис олса, яввял ону пак етсин, сонра цч дяфя сол ялин орта бармаьы иля ьаитин мяхряъиндян алятин кюкцня гядяр чяксин, сонра цч дяфя лцляни чякмяли вя цч дяфя дя алятин башыны сыхмалыдыр.

мясяля 74: Бя'зян мцлаибядян (арвадла ойнашандан) сонра инсандан су эялир. Буна "мязй" дейилир ки, бу су пакдыр. Мянидян сонра эялян су "вязй" адланыр вя пакдыр. Бювлдян сонра эялян су "Вядй"дир. Яэяр бювл она гатышмаса, пакдыр. Беля ки, инсан бювл етдикдян сонра истибра ется вя сонра ондан бир су эялся, бювл вя йа бу цч судан бири олмасына шякк ется, пакдыр.

мясяля 75: Яэяр инсан истибра едиб-етмямясиня даир шякк едирся вя ондан бир ням хариъ олурса, онун пак вя йа няъис олмасыны билмирся, няъисдир вя дястямаз алыбса батилдир. Амма етдийи истибранын доьру олуб-олмадыьына шякк едирся вя бу заман ондан ням эялирся вя бунун пак олуб-олмадыьыны билмирся, пак сайылыр вя дястямазы батил дейил.

мясяля 76: Истибра етмяйян шяхс, яэяр бювл етдийи вахтдан бир мцддят кечяндян сонра мяърада бювлцн галмамасына архайын олса вя сонра бир ням эюрцб онун пак олуб-олмамасына шякк едярся, о ням пакдыр. Дястямазы да батил етмир.

мясяля 77: Яэяр инсан бювлдан сонра истибра едиб дястямаз ала, беля ки, дястямаздан сонра юзцндя йашлыг эюря, бу нямлийин сидик, йахуд мяни олмасыны бился, ваъибдир ки, ещтийат цзцндян гцсл едиб дястямаз да алсын. Амма яэяр дястямаз алмамышса, йалныз дястямаз алмасы кифайятдир.

мясяля 78: Зянян цчцн бювлцн истибрасы йохдур. Яэяр нямлик эюрся, бювл олуб-олмамасына шякк ется, пакдыр, гцслц вя дястямазы да батил етмир.

 

Тяхяллинин мцстящяббаты вя мякрущаты

 

мясяля 79: Мцстящяббдир ки, тяхялли вахтында шяхс еля йердя отурсун ки, ону эюрян олмасын. Тяхялли йериня дахил олан вахт яввял сол айаьыны вя чыханда яввял саь айаьыны атсын. Щямчинин мцстящяббдир ки, тяхялли щалында башыны юртсцн вя бядянинин аьырлыьыны сол айаьа салсын.

Мясяля 80: Тяхялли вахтында Эцняшля вя йа Айла цзбяцз отурмаг мякрущдур. Амма яэяр оурятини бир шейля юртся мякрущ дейилдир. Щабеля тяхялли вахтында кцляк габаьында, йолда, хийабанда, кцчядя, евдя вя мейвя верян аьаъын алтында тяхялли етмяк, ня ися йемяк, чох отурмаг, саь ял иля пакланмаг мякрущдур. Щямчинин тяхялли вахты данышмаг, амма яэяр чарясизликдян олса вя йа Аллащ зикри деся мякрущ дейилдир.

мясяля 81: Айаг цстя бювл етмяк, бярк йеря вя щейванларын йувасына бювл етмяк, суйа, хцсуси иля дурьун(ахары олмайан) суйа бювл етмяк мякрущдур.

мясяля 82: Ьаитдян вя бювлдян юзцнц мяъбури сахламаг мякрущдур. Яэяр сахламасындан бядяня зяряр йетишся, щарамдыр.

мясяля 83: Мцстящяббдир ки, инсан намаздан, йатмагдан, ъимадан яввял вя мяни эяляндян сонра бювл етсин.

 

Няъасат

 

мясяля 84: Няъасат 10-дур: 1) Бювл (сидик), 2) Ьаит (няъс), 3) Мяни, 4) Мурдар, 5) Ган, 6,7) Ит вя Донуз, 8) Кафир, 9) Шяраб, 10) Няъис йейян щейванын тяри.

 

1-2. Бювл вя ьаит

 

Мясяля 85: Инсанын вя дамары кясилдикдя ганы сычрайан яти йейилмяси щарам олан щяр бир щейванын бювл вя ьаити няъисдир. Амма бя'зи балыглар кими яти щарам олуб ганы сычрамайан щейванларын вя йа милчяк вя аьъаганад кими яти олмайан кичик щейванларын ьаити пакдыр. Лакин ганы сычрамайан яти щарам щейванларын бювлцндян ещтийат лазым олараг чякинмяк эярякдир.

мясяля 86: Яти щарам олан гушларын бювл вя ьаитляри пакдыр, амма онлардан чякинмяк даща йахшыдыр.

мясяля 87: Няъасат йейян щейванын бювл вя ьаити няъисдир. Гаршыда айдынлашдырылаъаг шякилдя, донуз сцдц ичян кечи баласы иля, щабеля инсанын йахынлыг етдийи щейванын бювл вя ьаити дя ейни щюкмц дашыйыр.

 

3. Мяни

 

мясяля 88:  Инсанын вя сычрайан ганы олан щяр щейванын мяниси, яти щалал щейван олса беля, лазым ещтийат олараг ня-ъисдир.

 

 

4. Мурдар

 

мясяля 89: Инсанын вя истяр юзц юлмцш олсун, истяр шяр'и цсуллара эюря кясилмямиш олсун, сычрайан ганы олан мурдар щейванын юлцсц няъисдир. Балыьын сычрайан ганы олмадыьындан, суйун ичиндя беля юлся, пакдыр.

мясяля 90: Мурдар щейванын йун, гыл, кцрк, сцмцк вя диш кими, рущу олмайан гисмляри пакдыр.

мясяля 91: Инсанын вя йа сычрайан гана сащиб олан бир щейванын бядяниндян щяйатда икян, ят вя йа рущу олан башга бир шей гопарылырса, няъисдир.

мясяля 92: Додагдан вя бядянин айры йерляриндян гопарылан азаъыг дяриляр пакдыр.

мясяля 93: Юлян тойуьун гарнындан чыхарылан йумурта пакдыр. Амма эяряк защирини суйа чякясян.

Мясяля 94: От йемяйя башламадан юлян гузу вя кечинин гурсаьында тутулан пендир майасы пакдыр, амма онун защиринин йуйулмасы лазымдыр.

мясяля 95: Хариъи юлкялярдян эятирилян майе дярманлар, крем, йаь, сабунун няъис олдуьуна инсан ямин олмазса, пакдыр.

мясяля 96: Шяр'и цсуллара эюря кясилян щейвандан олдуьуна ещтимал верилян ят, пий вя дяри пакдыр. Амма яэяр кафирин ялиндян алынырса вя йа кафирдян, шяр'и цсуллара эюря кясилмиш олан щейвандан олуб-олмадыьыны арашдырмадан алмыш олан бир мцсялманын ялиндя олурса бу ят вя пийин йейилмяси щарамдыр. Амма беля бир дяридя намаз гылмаг ъаиздир. Бунунла беля мцсялманларын базарындан вя йа кафирдян алмыш олдуьу билинмяйян вя йахуд кафирдян алмышса да, тящгиг едилдийи ещтимал верилян бир мцсялмандан алынан ят вя пийин йейилмяси ъаиздир.

 

5. Ган.   

   Мясяля 97: Инсанын вя сычрайан ганы олан, йя'ни дамары кясилдикдя ганы сычрайараг ахан щяр бир щейванын ганы няъисдир. Буна эюря, балыг вя аьъаганад кими сычрайан гана сащиб олмайан щейванларын ганы пакдыр.

мясяля 98: Шяриятдя билдирилян цсуллара эюря кясилян, яти щалал щейванын ганы нормал бир мигдарда ахдыгдан сонра, бядяниндя  галан ган пакдыр. Амма няфяс алма вя йа щейванын башы йухарыда олмасындан, ган щейванын бядяниня эери дюнярся, о ган няъисдир.

мясяля 99: Ичярисиндя ган зярряси тапылан тойуг йумуртасындан чякинмяк ещтийатян мцстящяббдир. Амма яэяр ган зярряси, йумуртанын сарысындадырса, онун цзяриндяки назик пярдя парчаланмайынъа, йумуртанын аьы пакдыр.

мясяля 100: Бя'зян сцд саьылыркян эюрцнян ган няъисдир вя сцдц дя няъис едяр.

мясяля 101: Дишлярин арасындан эялян ган, яэяр аьызын суйу иля гарышмасы нятиъясиндя арадан эедирся, аьызын суйундан чякинмяк лазым дейил.

мясяля 102: Язилмя нятиъясиндя дырнаг вя йа дяри алтында юлян ган, артыг ган дейилмяйяъяк бир формайа эялмишся, пакдыр. Амма яэяр, она ган дейилирся, хариъя чыхарса, няъисдир. Бу щалда дырнаг вя йа дяри дешилмишся, дястямаз вя йа гцсл алмаг цчцн, о ганы хариъя чыхарараг ораны пакламаг чох язиййятлидирся, тяйяммцм етмялидир.

Мясяля 103: Яэяр инсан, дяри алтында юлц ган топландыьы-ны вя йа язилмя нятиъясиндя ятин о щала эялдийини билмязся, пакдыр.

мясяля 104: Йемяк гайнадыьы заман ичярисиня бир зярря ган дцшярся, йемяйин щамысы вя габы, ещтийат лазым олараг няъис олур. Гайнамаг, истилик вя атяш пакедиъи дейилдир.

мясяля 105: Йаранын саьалдыьы заман, ятрафында мейдана эялян иринин ганла гарышдыьы билинмязся, пакдыр.

6-7- Ит вя донуз

Мясяля 106. Гуруда йашайан ит вя донуз вя щятта онларын тцкц, сцмцйц, пянъяси, дырнаьы вя рцтубяти няъисдир. Амма дяниз ити вя донузу пакдыр.

 

8. Кафир

 

мясяля 107: Кафир, йя'ни Аллаща вя йа ващидлийиня инанма-йан шяхс вя ьулат, йя'ни Имамлардан (ялейщимуссялам) бирисинин Аллащ олдуьуна инанан  вя йа Аллащын онларда щцлул  етдийини сюйляйян кимся вя щямчинин хявариъ вя нявасиб, йя'ни  Имамлара дцшмянлик е'лан едян кимсяляр, няъисдирляр. Йеня нцбуввяти (Аллащын тяряфиндян пейьямбярляр эюндярилдийини) вя йа динин зярури щюкмляриндян бирини, (йя'ни намаз вя оруъ кими), мцсялманларын динин бир парчасы сайдыглары бир щюкмц онун динин зярури щюкмц олдуьуну биляряк инкар едярся, няъисдир. Амма китаб ящлиня, йя'ни Щязряти Хатямул-Янбийа Мущаммяд ибн Ябдуллащын (с.я.в) пейьямбярлийиня инанмайан йящуди, христиан вя мя'ъусиляря эялинъя, щямчинин мяшщур эюрцшя эюря, онлар да няъисдир. Амма онларын пак олмаьы узаг дейил. Щярчянд, онлардан чякинмяк, даща йахшыдыр.

мясяля 108: Кафирин бцтцн бядяни, щятта дырнаг, тцк вя рцтубяти дя няъисдир.

мясяля 109: Яэяр щядди-булуьа чатмамыш ушаьын атасы, анасы, бабасы вя няняси кафир оларса, аьлыкясян олуб мцсялман олдуьуну изщар етмядийи тягдирдя, о ушаг да няъисдир. Амма яэяр бунлардан бири мцсялман олурса 217-ъи мясялядя айдынлашдырылдыьына ясасян о ушаг пакдыр.

мясяля 110: Мцсялман олуб-олмадыьы билинмяйян вя мц-сялман олдуьуна дялил олаъаг бир нишанядя олмайан кимся пакдыр. Амма мцсялманларын диэяр щюкмляриня малик дейилдир. Мясялян, мцсялман бир гадын иля евляня билмяз вя мцсялманларын гябирстанлыьында дяфн олунмамалыдыр.

Мясяля 111: Яэяр бир шяхс, он ики имамдан (я.с) бириня дцшмянлик  цзцндян щюрмятсизлик едярся, няъисдир.

 

9. Шяраб

 

мясяля 112: Шяраб няъисдир. Юзц-юзцня ахыъы олуб инсаны мяст едян щяр шей, мцстящябб ещтийат олараг няъисдир. Амма яэяр, тирйяк вя ня'шя кими юзлцйцндя ахыъы олмайыб, ичиня бир шей гатылыб ахыъы щала эятирился беля, пакдыр.

мясяля 113: Гапы, пянъяря, стол вя стул вя щямчинин бунлара бянзяр шейляри бойамаг цчцн ишлядилян спиртин бцтцн нювляри пакдыр.

мясяля 114: Цзцм вя цзцм суйу, юзц-юзцня вя йа биширмяк васитясиля гайнайарса пакдыр, амма ичилмяси щарамдыр.

мясяля 115: Хурма, тумлу вя тумсуз кишмиш вя онларын суйу гайнаса, пак вя йейилмяси щалалдыр.

Мясяля 116: Арпадан чякилян пивя дейилян шейин ичилмяси щарамдыр, лакин онун няъис олмасы шцбщялидир. Амма пивядян башга, щякимин эюстяриши иля арпадан чякилмиш вя ма'уш-шяир(арпа суйу) дейилян су пакдыр.

 

 

10. Няъис йейян дявянин тяри

 

мясяля 117: Няъасат йейян дявянин вя инсан няъиси йемяйя адят едян щяр бир щейванын тяри няъисдир.

мясяля 118: Щарамла ъцнуб оланын тяри пакдыр, амма онунла намаз гылмамаг ещтийат мцстящяббдир. Арвадынын щейзли олдуьуну билдийи щалда, онунла ялагядя олмаг да, щарамла ъцнуб олмаг щюкмцнц дашыйыр.

мясяля 119: Гадынла ялагядя олманын щарам олдуьу бир заманда, мясялян, Рамазан айы оруъунда ханымы иля, ялагядя олан шяхсин тяри, щарамла ъцнуб олан шяхсин тяринин щюкмц-нц дашымаз.

Мясяля 120: Щарамла ъцнуб олуб, гцсл йериня тяйяммцм едян кимся, тяйяммцмдян сонра тярлярся, онун тяри тяйяммцмдян габагкы тяр щюкмцнц дашыйар.

Мясяля 121: Яэяр бир кимся, щарамла ъцнуб олдугдан сонра, юз щалалы иля йахынлыг ется, намазда юз тяриндян чякинмяси ещтийат мцстящяббдир. Амма яэяр яввялъя юз щалалы иля йахынлыг едиб вя сонра щарама мцртякиб олса, онун тяри щарамла ъцнуб олан кимсянин тяринин щюкмцнц дашымаз.

 

Няъасаты сцбут етмяйин йоллары.

 

Мясяля 122: Щяр шейин няъислийини цч йолла сцбут етмяк олар:

1) Инсан юзц йягин етсин ки, о шей няъисдир. Яэяр эцман едя ки, бир шей няъисдир, лазым дейилдир ки, ондан чякинсин. Буна эюря мурдар вя пакы билмяйян адамларын йемяк йедийи чайхана вя мещманханаларда инсан, онун цчцн эятирилмиш хюряйин няъис олмасыны йягин билмирся, бунун ейби йохдур.

2) Йаланчы олмайан бир шяхсин юз ялиндя олан бир шейин няъис олмасыны сюйлямяси. Мясялян, ханымы, нюкяри, кцлфяти юз ялиндяки шейин габ, йахуд башга бир яшйанын няъис олдуьуну сюйляся, о шей няъисдир.

3) Ики адил кишинин бир шейин няъис олмасыны хябяр вермяси. Онун шярти одур ки, онларын шащидлийи онун няъис олмасына сябяб олур.

Мясяля 123: Яэяр шяр'и щюкмц билмядийи цчцн бир шейин, мясялян, сичан фцзлясинин няъис олуб-олмадыьыны билмязся, мясяляни сорушуб юйрянмяси лазымдыр. Амма яэяр мясяляни билдийи щалда, бир шейин няъис вя йа пак олдуьуна шякк едярся, мясялян, бир шейин ган олдуьуна вя йа инсан, йохса аьъаганад ганымы олдуьуна шякк едярся, о шей пакдыр. Ахтармаг вя сорушмаг лазым дейил.

мясяля 124: Инсан яввялдян няъис олан шейин пак олуб-олмамасы щаггында шякк едярся, няъисдир.  Яэяр яввялдян пак олан бир шейин няъис олуб-олмамасы барядя шякк едярся, пакдыр. Онун няъис вя йа пак олмамасыны арашдырараг юйрянмя имканы олса беля, ахтарыш лазым дейилдир.

мясяля 125: Истифадя етдийи ики габдан вя йа либасдан биринин няъис олдуьуну билдийи щалда, щансынын няъис олдуьуну билмязся, щяр икисиндян чякинмяси лазымдыр. Лакин, яэяр мясялян, няъис олан либасын юз либасымы, йохса онун истифадя етмядийи диэяринин малы олан айры бир либас олдуьуну билмязся, юз либасындан чякинмяси лазым дейил.

 

Пак шейляр неъя няъис олур

 

мясяля 126: Яэяр пак бир шей, няъис бир шейя дяйяр вя онлардан бири вя йа щяр икиси бир-бириня рцтубяти кечяъяк шякилдя йаш оларса, пак олан шей дя няъис олар. Йеня яэяр бу рцтубят, цчцнъц бир шейя дяйярся, о да няъис олар. Мяшщур дейиляня эюря мутяняъъис (затян няъис олмайыб, бир няъасятин дяймяси иля няъис олан шей) мцтляг олараг айры шейи няъис едяр, фягят васитяляр чохалдыьы тягдирдя бу щюкм(айрысыны няъис етмя щюкмц) шцбщялидир. Щятта бу тягдирдя о шейин паклыьына щюкм етмяк даща эцълц бир эюрцшдцр. Мясялян: саь ял бювл дяймяси нятиъясиндя няъис олурса вя рцтубятли олараг сол яля дяйярся, сол ял дя няъис олаъаг. Сонра сол ял гурудугдан сонра йени йаш олан бир либаса дяйярся, о либас да няъис олур. Амма яэяр о либас рцтубятля айры бир шейя дяйярся, о шейин няъис олдуьуна щюкм едилмяз.(Бцтцн бунлар онлардан бири о бирисиня рцтубят сирайят етдийи тягдирдя иди). Лакин яэяр рцтубят о бирисиня сирайят етмяйяъяк гядяр аз олса, пак олан шей, няъисин ейнисиня дяйся беля няъис олмаз. 

Мясяля 127: Яэяр пак шей няъис шейя дяйярся вя инсан онлардан биринин вя йа щяр икисинин рцтубятли олуб-олмадыьына шякк едярся, пак олан шей няъис олмаз.

мясяля 128: Инсанын, щансынын няъис, щансынын пак олдуьуну билмяйян ики шейдян бириня, йаш олан пак бир шей тохунарса, ондан чякинмяк лазым дейил. Амма бязи щалларда, мясялян ики шейин габаг няъис олдуьу щалда, йа башга бир тяряф иля диэяр пак бир шейя рутубятля тохунмуш олса, чякинмяк лазымдыр.

мясяля 129: Йер, парча вя буна бянзяр шейляр йаш олдуглары заман, бунларын йалныз няъасятин дяйдийи щиссяляри няъис олур, галан щиссяляри пакдыр. Хийар, говун вя буна бянзяр шейляр дя щямчинин ейни щюкмц дашыйыр.

мясяля 130: Ширя, йаь вя буна бянзяр шейлярдян, бир аз эютцрцлся йери бош галмайаъаг гядяр, ахыъыдырса онун бир нюгтяси няъис олурса, щамысы няъис олур. Амма яэяр ондан бир аз  эютцрцлдцйц  заман йери  бош галаъаг  шякилдя гаты олурса, сонрадан долса йалныз няъисин дяйдийи йер няъис олур. Буна эюря яэяр, сичанын фцзляси (туллантысы) она дцшярся, садяъя туллантынын дцшдцйц йер няъис, галан щиссяси ися пакдыр.

мясяля 131: Милчяк вя йа она бянзяр щейван йаш олан няъис бир шейин цзяриня гондугдан сонра, йеня йаш олан пак бир шейин цзяриня гонарса, инсан щейванын юзц иля бирликдя няъасат дашыдыьыны билирся, о пак шей дя няъис олур, яэяр билмязся, пакдыр.

мясяля 132: Бядянин тярлямиш олан бир йери няъис оларса, тяр орадан бядянин айры щиссяляриня йайыларса, тярин йайылдыьы йерляр няъис олар; яэяр, тяр башга бир йеря йайылмазса, бядянин диэяр щиссяляри пакдыр.

мясяля 133: Бурун вя боьаздан эялян гаты бир бяльямин ичиндя ган варса, ган олан щиссяляри няъис, диэяр щиссяляри ися пакдыр. Буна эюря яэяр бу бяльям аьызын вя бурунун хариъиня дяйярся, бяльямин няъис щиссяляринин тохундуьуна йягин едилян йерляр няъис, шякк едилян йерляр ися пакдыр.

мясяля 134: Диб тяряфи дешик олан бир абтаваны няъис бир йер цзяриня гойсалар, яэяр абтаванын суйу сыза вя онун алтында, абтавадакы су иля бир сайылаъаг шякилдя су топланырса, афтабанын суйу няъис олур. Амма яэяр абтаванын суйу тязйигля ахмайа давам едярся, няъис олмаз.

мясяля 135: Бядяня дахил олараг няъасятя дяйян бир шей, байыра чыхдыгдан сонра няъасятя булашыг олмазса пакдыр. Буна эюря ьаит мяхряъиня дахил едилян ималя аляти вя йа онун суйу вя йахуд бядяня батан ийня, бычаг вя буна бянзяр шейляр, хариъя чыхдыгдан сонра няъасятя булашыг олмазса, няъис де-йилдир. Йеня ичяридя гана дяйян аьыз суйу вя бурун суйу, байыра чыхдыгдан сонра гана булашыг олмаса, ейни щюкмц дашыйыр.

 

***

 

Home page book