мясяля 15: Су йа мцтлягдир (саф), йа музаф (гарышыг). Музаф су гарышыг суйа дейилир. Мясялян: Бир мигдар су ки, эил вя онун кими бир шей иля гарышмыш ола, йа бир шейдян эютцрцл-мцш су ола, мясялян гарпыз вя эцл суйуну мисал эюстярмяк олар. Бунлардан башга галан сулар мцтляг судур. Мцтляг су беш гисмя айрылыр:
1. Кцрр су
2. Аз су
3. Ахар су
4. Йаьыш суйу
5.Гуйу суйу
I. Кцрр су.
мясяля 16: Мяшщур нязяря эюря кцрр су, узунлуьу, эенишлийи вя дяринлийиндян щяр бири, цч гарыш йарым олан бир габы долдураъаг мигдардакы судур. Башга сюзля, ъями 42 гарыш вя бир гарышын 7/8-и гядяр олмалыдыр. Амма защирян 36 гарыш мигдарында олурса да йетярлидир. Кцрр суйун мигдарынын аьырлыг бахымындан тя'йин олмасы мцбащисялидир.
мясяля 17: Яэяр сидик, ган, няъисин юзц, няъис палтар вя няъис олмуш бир шей кцрр суйа дяйярся, о суйун гохусу вя йа рян- эи, йа да дады няъасатын тя'сириндян дяйиширся, кцрр су няъис олур; яэяр дяйишмирся няъис олмаз.
мясяля 18: Яэяр кцрр суйун гохусу, рянэи вя йа дады няъасатдан башга бир шейля дяйиширся, няъис олмаз.
мясяля 19: Яэяр кцрр су мигдарындан артыг олан бир суйун бир бюлцмцнцн гохусу, рянэи вя йа дады, ган кими няъисин дяймяси иля дяйиширся вя дяйишмяйян щиссяси кцрр мигдарындан аз олурса, о суйун щамысы няъисдир. Амма яэяр дяйишмяйян щисся, кцрр мигдарында вя йа даща артыг олурса, йалныз гоху, рянэ вя йа дады дяйишян щисся няъис, галан щисся пакдир.
мясяля 20: Фявварянин суйу, кцрр суйа баьлы олурса, няъис бир суйу пак едяр. Анъаг няъис суйун цзяриня дамла-дамла тюкцлцрся, ону пак етмяз. Лакин фявварянин цзяриня бир шей тутулурса вя су дамлалара бюлцнмямишдян яввял няъис суйа говушарса, ону пак едяр. Амма йахшысы будур ки, фявваря суйу няъис су иля гарышсын.
мясяля 21: Кцрр суйа баьлы бир крант алтында йуйулан няъис бир шейдян тюкцлян су, яэяр кцрр суйа баьлы олур вя няъасатын гоху, рянэ вя йа дадыны алмамышдырса вя няъасатын юзц дя онда олмазса, пакдыр.
мясяля 22: Яэяр кцрр суйун бир мигдары буз баьлайарса, галан щиссяси дя кцрр мигдарында олмазса вя она няъасат дяйярся, няъис олур; буздан ярийиб су олан щисся дя няъисдир.
мясяля 23: Кцрр су мигдарында олан бир суйун, бу мигдардан азалыб-азалмадыьына шцбщя едилирся, кцрр су щюкмцндядир. Йя'ни няъасаты пак едяр вя она няъасат дяйдийи вахт (17-ъи мясялядя айдынлашдыьы кими) дяйишмяся, няъис олмаз. Кцрр су мигдарындан аз олан бир суйун да, кцрр мигдарына чатыб-чатмадыьында инсан шцбщя едярся, кцрр су щюкмцнц дашымаз. Йя'ни аз су щюкмцндядир.
мясяля 24: Кцрр су ики йолла сцбут олунур:
1. Инсанын юзц бир суйун кцрр олдуьуну йягин едя вя йа ямин ола.
2. Ики адил шяхс суйун кцрр олдуьуну билдиряляр.
II. Аз су.
мясяля 25: Йердян гайнамайан, кцрр су мигдарындан аз олан суйа, аз су дейилир.
мясяля 26: Аз суйа няъис бир шей дяйся вя йа онун цзяриня няъис бир шей тюкцлся няъис олур. Амма яэяр сычрайышла няъис бир шейин цзяриня тюкцлцрся, няъис шейя чатан гисми няъис, галан щиссяси ися пакдыр.
мясяля 27: Ейни няъиси (няъисин юзцнц) пак етмяк цчцн, няъис шейин цзяриня тюкцляряк ондан айрылан аз су няъисдир. Йеня ваъиб ещтийата эюря, ейни няъисин пакланмасындан сонра, няъис шейи суйа чякмяк цчцн онун цзяриня тюкцляряк айрылан су да няъисдир.
мясяля 28: Сидик вя ьаит мяхряъинин йуйулдуьу аз су беш шяртля дяйдийи айры бир шейи няъис етмяз.
1. Няъасатын гохусу, рянэ вя йа дадыны алмасын.
2. Кянардан башга бир няъис она чатмасын.
3. Сидик вя йа ьаитля бирликдя гана бянзяр айры бир няъасат эялмясин.
4. Суйун ичярисиндя ьаит зярряляри эюрцнмясин.
5. Мяхряъ йеринин ятрафына нормадан артыг няъасат йайылмамыш олсун.
III. Ахар су.
Йердян гайнайараг ахан, чешмя вя канал сулары кими сулара, ахар су дейилир.
мясяля 29: Ахар су кцрр кими су мигдарындан аз беля олса, она няъасат дяйдийи заман гохусу, рянэи вя йа дады няъасат васитясиля дяйишмяся, пакдыр.
мясяля 30: Яэяр ахар суйун бир щиссясинин гохусу, дады вя йа рянэи няъасат дяймяси иля дяйиширся вя диэяр щиссяси дя-йишмядян галырса, дяйишян щиссяси няъисдир. Дяйишмяйян щиссянин чешмяйя битишян гисми кцрр судан аз беля олса, пакдир. Диэяр тяряфин дяйишмяйян сулары ися, яэяр кцрр мигдарында олур вя йа дяйишмяйян су васитяси иля чешмяйя битиширся, пакдир. Якс щалда няъисдир.
мясяля 31: Ахмайан, амма суйундан бир аз эютцрцлдцкдя тяк-рар гайнайан бир чешмя, ахар су щюкмцндя дейилдир. Йя'ни яэяр кцрр мигдарындан аз олурса, няъасат дяйярся няъис олур.
мясяля 32: Архын гыраьында топланмыш, ахар суйа баьлы дурьун су ахар су щюкмцндя дейилдир.
мясяля 33: Яэяр бир чешмя, мясялян, гышда гайнайар вя йайда гайнамасы кясилирся, йалныз гайнадыьы заман ахар су щюкмцнц дашыйыр.
мясяля 34: Ичиндяки су мигдары кцррдян аз олан щамамын кичик щовузу, икисинин суйу бирликдя кцрр мигдарына йетишян бир хязиняйя баьлы олса вя она няъис дяйдийи заман гоху, рянэ вя йа дады дяйишмяся, няъис олмаз.
мясяля 35: Щамам вя биналарын крант вя душларынын боруларындан тюкцлян су, баьлы олдуглары хязинядяки су иля бирликдя кцрр су мигдарында олурса, кцрр щюкмцнц дашыйыр.
мясяля 36: Йер цзяриндя ахан, лакин йердян гайнамайан су, кцрр су мигдарындан аздырса, няъасат дяйярся няъис олур. Амма яэяр тязйигля ахырса, ашаьы щиссясиня дяйярся, йухары щиссяси няъис олмаз.
IV. Йаьыш суйу.
мясяля 37: Цзяриндя няъисин ейни олмайан няъис бир шейя бир дяфя йаьыш йаьарса, пак олар. Лакин сидик иля няъис олан бядян вя палтара ися ещтийат олараг ики дяфя йаьмасы лазымдыр. Халча, палтар вя буна бянзяр шейляри сыхмаг лазым дейил. Амма ики-цч дамъы йаьмасынын да файдасы йохдур, йаьыш йаьыр,- дейиляъяк шякилдя йаьмасы эярякдир.
мясяля 38. Яэяр ейни няъис цзяриня йаьан йаьыш башга бир йеря сычрайарса, ейни няъис олмаз вя няъасатын гоху, рянэ вя йа дадыны эютцрмямиш олса, пакдир. Яэяр ган цзяриня йаьыб айры бир йеря ахан йаьыш суйунда ган зярряляри олурса вя йа ганын гоху, рянэ вя йа дадыны эютцрмцшся, няъисдир.
мясяля 39: Яэяр бир бинанын таваны вя йа дашы цзяриндя ейни няъис варса, йаьыш йаьдыьы мцддятдя о няъися дяйяряк тавандан вя йа дамдакы навалчадан тюкцлян су пакдир. Амма йаьыш кясилдикдян сонра, эялмякдя олан суйун о няъися дяйдийи билинирся, няъисдир.
мясяля 40: Няъис олан бир йеря йаьыш йаьарса, пак олар. Яэяр йаьыш йердя ахмаьа башлайыб, йаьмаьа давам етдийи щалда, таванын алтындакы няъис йеря йетиширся, ораны да щямчинин пак едяр.
мясяля 41: Йаьыш суйунун мцтляг (саф) су олмасы иля няъис бир торпаьын тамам зяррясини тутарса пак едяр.
мясяля 42: Бир йердя топланмыш йаьыш суйу, кцрр мигдарындан аз олса беля, йаьыш йаьдыьы заман кцрр су щюкмцндядир вя яэяр няъис бир шей онун ичярисиндя йуйуларса, о су няъасатын гоху, рянэ вя йа дадыны алмазса, няъис шей пак олар.
мясяля 43: Няъис бир йер цзяриндя сярили олан пак бир халча цзяриня йаьыш йаьса вя йаьыш йаьмаьа давам етдийи щалда халчадан йеря кечярся, халча няъис олмаз. Щямин йер ися няъисдян пакляняр.
V. Гуйу суйу.
мясяля 44: Йердян гайнайан гуйу суйу, кцрр су мигдарындан аз олса беля, няъасат она дяйдийи заман онун гоху, рянэ вя йа дады о няъасат васитяси иля дяйишмирся, щямин су пакдир. Лакин бя'зи няъасатларын дяймясиндян сонра (мцфяссял китабларда эюстярилдийи мигдарда) онун суйундан чякмяк мцстящяббдир.
мясяля 45: Яэяр бир няъасатын тюкцлмяси нятиъясиндя гоху, рянэ вя дады дяйишян бир гуйунун суйунда бу дяйишиклик йох оларса, пак олар. Амма онун пак олмасы цчцн ещтийат олараг гуйудан гайнайараг чыхан су иля гарышмасы лазымдыр.
мясяля 46: Бир чюкякдя топланан йаьыш суйу кцрр суйундан аз оларса, йаьыш кясдикдян сонра няъасат дяйярся няъис олар.
Суларын щюкмляри
мясяля 47: Он бешинъи мясялядя мя'насы айдынлашдырылан музаф су, няъис бир шейи пакламадыьы кими, онунла дястамаз вя гцсл алмаг да батилдир.
мясяля 48: Музаф су, кцрр мигдарында олса беля, она бир зярря няъасат дяйся, няъис олур. Амма тязйигля няъис бир шейин цзяриня тюкцлцрся, няъис шейя дяйян гисми няъис вя галан щиссяси пакдыр. Мясялян, эцл суйуну эцл суйу габындан няъис олан ял цзяриня тюкярлярся, яля йетишян щиссяси няъисдир, яля йетишмяйян щиссяси ися пакдыр.
мясяля 49: Яэяр няъис олан музаф су, кцрр вя йа ахар суйа, артыг она музаф су дейилмяйяъяк шякилдя гарышырса пак олар.
мясяля 50: Мцтляг олан бир суйун музаф олуб-олмадыьы билинмязся, мцтляг су кимидир, йя'ни няъис шейи пакладыьы кими, онунла дястамаз вя гцсл да сящищдир. Музаф олан бир суйун да мцтляг олуб-олмадыьы билинмязся, музаф су кимидир, йя'ни няъис шейи пакламадыьы кими, онунла дястямаз вя гцсл дя батилдир.
мясяля 51: Мцтляг вя йа музаф олдуьу бялли олмайан бир суйун, яввялъядян дя музаф вя йа мцтляг олдуьу мя'лум олмазса, няъасаты пакламадыьы кими, онунла дястямаз вя гцсл дя батилдир. Она бир няъасат дяйярся, кцрр мигдарында олса беля, лазым ещтийат олараг няъис олур.
мясяля 52: Ган вя сидик кими няъасатын дяймяси иля бир суйун гоху, рянэ вя йа дады дяйиширся, кцрр вя йа ахар су олса беля, няъис олур. Щятта суйун гоху, рянэ вя йа дады онун хариъиндя олан бир няъасат васитяси иля дяйиширся, мясялян, суйун кянарында олан мурдар бир шей бир мигдар онун ийини дяйишдирибся, лазым ещтийата эюря няъис олур.
мясяля 53: Ган вя сидик кими ейни няъисин тюкцлмяси нятиъясиндя гоху, рянэ вя йа дады дяйишян бир су, яэяр кцрр вя йа ахар суйа битишярся, цзяриня йаьыш йаьа вя йа кцляк йаьышы она чиляйярся вя йахуд йаьыш суйу навалчадан онун цзяриня тюкцлярся вя бу щалларын щамысында онун дяйишиклийи йох олурса, щямян су пак олар. Амма ягвайа эюря, йаьыш суйунун кцрр вя йа ахар су иля гарышмасы лазымдыр.
мясяля 54: Няъис бир шейи кцрр вя йа ахар су ичярисиндя йуйарларса, йуйулдугдан сонра ондан тюкцлян су пакдыр.
мясяля 55: Пак олан бир суйун, сонра няъис олуб-олмадыьы билинмязся, пакдыр. Няъис олан бир суйун да пак олуб-олма-дыьы билинмязся, няъисдир.
мясяля 56: Итин, донузун вя китаб ящли олмайан кафирин артыьы няъисдир, онлары йемяк щарамдыр. Китаб ящли олан кафирин дя артыьы ещтийат мцстящяббя ясасян няъисдир, онлары йемяк щарамдыр. Яти щарам олан щейванларын артыьы пакдыр, амма пишикдян башга, диэярляринин артыьыны йемяк мякрущ-дур.
***