YEWTERE FII JABIIRA

Mi wi’i baaba en an-tawi saa’i yewtere nden hewtii-on yewtiino lan hanki fii (jabiira) wattu ɗon yewtere fii mu’un nden hannde.

- Ko goonga, si tawii a waɗii lincun maa ko nanndi e mu’un e hoore barme maa ɓuɓɓuuru maa helu haray a moƴƴinii ko wi’etee (jabiira) kon.

• Mi anndii ko woni barme e helu kono ko hon ɗun woni ɓuɓɓuuru?

- Ko wonii ɓuɓɓuuru ko uwwe wonayɗe ka nder barme ɗen.

• Ko honno mi lootorta maa mi salligorta maa mi taamorta wonndude e jabiira on?

- Si tawii a waawii ittude jabiira on ko aldaa e lorra maa barme ittumo, lootu maa maskaa e ley makko ko waɗɗimaa lootude maa maskude kon kala e embere mu’un.

• Si tawii non ittugol jabiira on newaaki sabu lorra e ɓitteende.

- Lootu ko woni sera jabiira on kon ko gasata lootaade e guril ngil kon, maskaa e hoore jabiira on lonto feccere suumaande nden foti ko ko haanaa maskeede ko adii jabiira on, wano wasi tawii jabiira on ko’e sogonal junngo ngon maa ko ko masketee wano wa si tawii ko ka hoore koyngal woni, waɗan yila e ko woni arude ɗo’o kon:

1-Yo taw ko woni e hoore jabiira on kon-Ka maskirtaa junngo ma’a ɓuuɓungo ngon-ko laaɓu ɗun, wata soɓugol lincun takkondir kun e barme on maapine.

2-Wata taw kun luncun maa ko nanndi e makkun ko jattaa ɗun.

3-nde yannji jabiira on wonata embere wowtaande e barme maa helu (ko woni ɗun hara barme on wonaa yawtuɗo keerol).

• Si tawii non ko haɓɓiraa kon hino yaaji ɓuri barme on?

- Ittu feccere ɓurunde nden, lootu ko woni ley mayre kon maa maskaa kala e nokku mu’n.

• Si tawii non mi waawaali ittude mo maa hara ɗun adday tampere ka barme ?

- Wata ittunde, salligo maskaa e hoore jabiira on.

• Si tawii non ittugol embere ɓurtunde nden hino wonndi e tampere, nokkuure sellunde nden hara wonaa ka barme on woni ɗon.

- Taamo lonto salligii on, si tawii jabiira on wonaa e nokkeeli taamaamuyee ɗin woni [si wonaa ɗun hawtindir hakkunde majji].

• Si tawii jabiira on hewtii yeeso an ngon  fow, maa junngo an go’o fow maa koyngal an ngal.Ko honno mi gerdata ka salligii?

-A salligoto maskaa e hoore jabiira on.

• Si tawii non o hewtii tere ɗen fow maa ko ɓuri heewude e majje?

- [ko hawtindirgol hakkunde maskugol jabiira on, e taamagol ngol].

• Si tawii hino ka yeeso an maa ka junngo an barme maa ɓuɓɓuuru udditiindu ndu haɓɓaaki, kono ñawndoo-wo on haɗii lan hewtingol ndiyan ɗan ton ko honno mi salligorta?

- Lootu ko woni sera makko kon accaa ɗon lootugol jonnde nden.

• Si tawii hino ka junngo an helu mo haɓɓaaka ndiyan ɗan lorray, mo barme alaa e mu’un ko honno mi salligorta?

- A taamoto hara a salligaaki.

• Si tawii barme udditiiɗo on ndiyan ɗan hino lorramo e gooto e nokkeeli masketeeɗi ɗin, wano woniri si tawii ko ka koyngal woni maa ka hoore, ko honno mi maskirta ka salligii?

- Taamo wata a salligo.

• Si tawii mi faalaama lootaade lonngal hara barme maa uure udditiinde hino ka ɓanndu an?

- Terto lootugol barme on maa uure nden lootu ko woni sera mayre kon, maa taamoɗaa, ko an anndi ko honɗun e mu’un ɓurammaa.

• Si tawii helu mo haɓɓaaka hino ka ɓanndu an ko honno mi lootorta lonngal?

-         A taamoto lonto lonngal ngal.

* * * * *