back

Bonda Naanina

next

Kira Smgw yu ka Jamakulu ladabuya min kan.

pebila:

I ka dn Imaamuw kira smgw la kiisi bu beelajelen kan, u ya dn ka kn bee pe ka fu ka jamana pemgya te na segin u ma u ka panamaya kn, ani ku nu ka jamakuluw be na to mg werew ka fanga jukr, minu pe bu ka wasa ni se sr la ni faripa ni danteme beelajelen ye.

A kela laada ye fan d fe u ka yerekun tanga mine ni barika ye (takiya) ka ke diine ye u nu nfe mgw bolo madaama yerekun tanga bu joli tanga, na te tr lase maa were ma, o ta lase diine fana ma, walasa u ka se ka matarafa fitine wililen jugumaba in jukr kira smgw kan.

A kela waajibi yu kan, ka sabu ku ka Imaamuya jyr ye fan were fe, u ka b ka taa silaamya sariyaw pef u nfe mgw ye, ani ku pesin diine kitiw ma o fusamatiya puman kosn diine hukumu kn, ani ku bila adamadenpa sira nafama kan, walasa u ka ke silaama puman taamasipe ye, o min ye dana maa ye.

Kira smgw ka sira mgw ka kalan na ni bataki gafe in te se ko bee dalaje yan, unka hadiisa gafebaw yu j na lakalanni cerinnenw pefli ye diine dnniyaw la unka baasi fana te an ka dw taamasipe yira minu be don dusukunnasiri bonda kn, na tali ku ka jamakuluw ladabu ni ladabuw ye minu bu sama ka se adamadenpa sira nafama ma, na bu lase Ala ma a ka se krtalen do, na bu dusukunw sanuya ka b jurumu ni jaasilenpa ng la, na be sr ka danamaa cipetiki ku cela, I ka dn kuma temena yerekun tanga kan (Takiya) min ye adamaden ka ladabu nafa d ye, wa ye fbaa ye o ladabu nunu dw la, min mana ngya an ye.

34 An ka dusukunnasiri dugawu la.

Kira ko kiisi ni neema ba na smgw kan:

 (الدُّعَاءُ سِلاَحُ المُؤمِنِ وَعَمُودُ الدِّينِ وَنُورُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرضَ).

Dugawu ye muuminu ka keleminen ye, a ni diine nguloman, ani sankolo nr.

A bo cogo la, a kera Shii-a mgw taamasipe ye u be dn no ye ka b mg tw la, u ye gafew seben a fusamaciya na ladabuw kan, anu ka dugawuw minu be nbila ninkun na ka b kira smgw la, o be gafe tan caama b, a gafew lajapalenw na lasurupa-lenw na, I ka dn fen bilala gafe nunu kn min tun ye kira na smgw ka lapini ye kiisi bu kan, ka damine suli la ka ke dugaw kan ani ka nege dn mgw la fa minena ka bu la ko:

(أَفضَلُ العِبَادَةِ الدُّعَاءُ)

Batow lafusamaci ye dugawu ye.

و(أَحَبَّ الأَعمَالِ إِلَى اللهِ عَزَّ وَجَلَّ فِي الأَرضِ الدُّعَاءُ)

Baaraw lakanunen Ala yr a ka se krtalen do, dukukolo kan o ye dugawu ye, o bee yere toyi a minena ka bu la:

(إِنَّ الدُّعَاءَ يَرُّدُ القَضَاءَ وَالبَلاَءَ)

I ka dn dugawu be latige ni balawu lasegin k.

و(إِنَّهُ شِفَاءٌ مِن كُلِّ دَاءٍ)

Ani dugawu ye bana bee fura ye.

A nana ka f Amiiru Muumununa Ali Bunu Abii tlibi kiisi ba kan,a tun kela dugawu ce ye, dugawu caamantiki ye, a bo cogo la a be ben ale ka ke o ye, sabu kelenbancibaaw kuntigi do, wa Ala dnnaw ka pemg do, a ka dugawuw nana I na fa ka kutubaw min kela larabukan kuma joolenw taamasipe ye, I na f dugawu kumayili Bunu Ziyadi min lakodnnen do, a ye Ala dnw bee fara pgn kan ani diine ladili-kanw, min be ben ka ke diine taabolo keneman ye silamaw bolo.

Lakiika yere la dugawu minu minena ka b kira na smgw la kiisi bu kan, o ye taabolo puman ye silaamaw bolo nu yu taasi a la, o be limaaniya dusu-kunnasiri fanga wili u ninkun na, ani ninkun dili tipe nfe, ani ku ladnniya bato gindo la, ani Ala fere pgnpa diya, ani tikeli ka b fen bee la ka pesinni ke ka taa Ala ma, ani ka ladnnipa fen na min dnni be waajibiya adamaden kan a ka diine kn, ani fen min ba lasuruya Ala la fasayi, ani fen na min ba yr japa ka b cenin ni digon ni kokura, ani fili la, kuma lasurunpa la ni dugawu nunu ye diine dnniyaw lasurupa, jogo ni ninkun ladabuli ta fan fe, ani sila-amaya dusukunnasiri ta fan fe, o yere toyi filozofi hakilinaw byr nafama do, ani Ala dn ni jogo-dn pepinini nafamaba do.

Na ya sr adamadenw sela, unka u bee te se ka kanda ni ni kanda ye min ni dugaw nunu lapini bo wili, I tun te na cenin giriman in sr dukukolo sanfe wi tun na nikunw ye minu ferekelen do tr jlkw la tipe sankolo kn a kanhrpanen, cogo jume de la adamadenw te gilannikelaw ni weele-likelaw ka kumaw lame ka taa tipe ma, ka sr Ala ka kumakan ya bange ko:

(إِنَّ النَّفسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ)

I ka dn ninkun ye yamaroyakela ngana ye kojuku keli la.

]وَمَا أَكثَرَ النَّاسَ وَلَو حَرِصتَ بِمُؤمِنِينَ[

Foyi ma n caa ka mgw b ali ni yu tangan ni muuminuw ye.

Tipe do I ka dn kojugu sun adamaden na o ya yerekun negenni ye, ana ka ko kolon dnbaliya, ana ninkun keli ka fereke ka yira a la ka fa be fen o fen ke baara la ko ye puman ye, a be tpli yere ce ka b mgw kr, a ba yere di a nindign ma, a yo sako ye a mana a bila yr o yr, o na ta o ta a ba yere negen ka fa te fyi ke f na kela benta ye, walima a ba pe datuku a tuku la a ka kojugu ketaw la, a ba ka filiw ke fitiini ye a yere pekr, ni dugawu minu be n bila ninkun na min semejiri na poyi yr ye wahayu ye a be adamaden koron ka deme yerekun mine na ani yerekun foosi ka taa Ala ma a ka se krtalen do, wala a ka kalan a ka kojuguw ni jurumi dnni na min be yerekuntige waajibiya a kan ka taa Ala ma, walasa ka tuubi ni jurumu yaafa pini, ani walasa a ka yereninkun ka negeli dn, o misaliya ye dugawukela ka dugawu ye dugawu kumayili Bunu Ziyaadi kn:

(إِلَهِي وَمَولايَ! أَجرَيتَ عَلَيَّ حُكمًا اِتَّبَعتُ فِيهِ هَوَى نَفسِي وَلَم أَحتَرِس فيه مِن تَزيِينِ عَدُوِي، فَغَرَّنِي بِمَا أَهوَى، وَأَسعَدَهُ عَلَى ذَلِكَ القَضَاءُ، فَتَجَاوَزتُ بِمَا جَرَى عَلَيَّ مِن ذَلِكَ بَعضَ حُدُودِكَ، وَخَالَفتُ بَعضَ أَوَامِرِكَ).

Ne dabaa masa, ne kuntiki, I ye kiti boli ne kan, ne tukula n nin digon k, ne ma se ka n yere klsi n jugu ka dabali tikelen masirilen na, a ye n negen nin jape fenw ye, latike fana ya deme o la, ne ye dansako ke fen na, I ka dan dw la min ni latike yo boli n kan, wa n yI ka yamaroya dw ss.

Sika ta la pewu ka f ni pgnna j jalakikr fereli tuma na o ka ng adamaden bolo ka teme jli la jalaki kr mg bolo kene kan, ali na ya sr ninkun lahalaya gelenman d do, ali na ya sr a ba na yere ninkun ce a ka fereliw la, no tun sela ka dafa adamaden ye, jyrba be ka bolo ka ninkun juguyabilenw fekeya ana degeli heere pinini na, ni maa min ba fe ka yerekun ladabu, a te ben abada fa ka fereli gilan a ye, a be miiri fereli min na, ani hrpa ka yerekun feese feese, sira la, a ka sabati dugawu kalani kan, min be n bila ninkun na, na kr bee be se nin knna dan na I na fa ka dugawu min be kalan Hamuza Sumaali ka dugawu kn A la ka jipe ba ma.

(آي رَبِّ! جَلِلّنِي بِسِترِكَ، وَاعفُ عَن تَوبِيخِي بِكَرَمِ وَجهِكَ)

Eeyi ne dabbama, ne bonpa ni ka sutura ye, I ka jipe n lagosili k ni peda lahrma ye.

E ki taasi ni kumakan in na no ye (ne bopa) I ka dn fen bo kn min be ninkun ka negemine lawili ka ninkun jukumaw sutura, walasa adamaden ka jukuyaw klsi a kn walasa a ka sn o jukuya in ma a ninkun na tuma min na a be se kumakan nata kalanni ma.

(فَلَو إِطَلَعَ اليَومُ عَلَى ذَنبِي غَيرُكَ مَا فَعَلتُهُ،وَلَو خَفَت تَعجِيلُ العُقُوبَةِ لاَجتَنَبتُهُ)

Na ya sr maa were ye ne ka jurumi ye ne te ne tun te na ke, wa ni ne tun sirana pagata teliyali pe ne tunna n yr japa ka ba la.

Ne jla jalaki kr ni ninkun ka yere klsi ye ka yerekun jukuman sutura, o be neke wili ka yaafa pini ke Ala fe a ka se krtalen do, walasa a kana a lebu mgw pekr na yo lapini, ka ka pangatali ye jipe kn walima laahara a ka kewalew kosn, o la adamaden be a ka kewalew, diya sr o waati kn ni fereli ye gindo la, a bi yere tike fen bee la kI pesin Ala ma a ka se krtalen do, a ba tando a ka mupu na ka yaafa la a ma, ka sr a se ba ye ka lebu, sabu a ba f dugawu kn temenen kfe:

(فَلَكَ الحَمدُ عَلَى حِلمِكَ بَعدَ عِلمِكَ وَعَلَى عَفوِكَ بَعدَ قُدرَتِكَ).

Tando bi ye I ka mupu na I ka dnni kfe, ani tando bI ye I ka yaafa la, I ka se kfe.

O kfe a be sr ka dugawu jigin ninkun kan, haketopini kosn fen na min waleyala a fe danteme ni dese la ka sabu ka ka mupu ni yaafa ye, a ka se krtalen do, walasa tukupgnna kana tike jn na ma ce, ani jn ka fli ka fa kotali te ale Ala kni ye, wa ka yamayoya yere dkyali fana te, a ba f:

(ويَحمِلنِي ويَجرَئُنِي عَلَى مَعصِيَتِكَ حِلمُكَ عَنِّي، وَيَدعُونِي إِلَى قِلَّةِ الحَيَاءِ سِترُكَ عَلَيَّ، وَيسرَ عَنِّي إِلَى التَّوَثُّبِ عَلَى مَحَارِمِكَ مَعرِفَتِي بِسَعَةِ رَحمَتِكَ وَعَظِيمَ عَفوِكَ).

E ka mupu ne kr o be n pun ka n jalageleya I kotali la, I ka sutura ne kan o be n weele ka taa maloya dkyali ma, I ka hine fereli ni ka yaafa bopa dnni ne fe o be nteliya ka taa haraamukow keli ma.

Ni misaaliya nniyaw, dugaw de be weeleli ke ka taa ferepgnya ma ni gindo masa ye, walasa ka jkow ladabu ani ka dege bato keli la ni ka papa ka b kota keli ma, wa ni bataki gafe in te se ka ni pgnna misaaliya caya, ka sr fyi man ca ka b.

A be diya ne ye ka na ni dugawu dw ye misaaliya siratike la minu nana walasa ka daliluya ke ni Ala ye a ka se krtalen do, haketo ni yaafa pinini na, I na fi be min kalan dugawu kumayilu Bunu Ziyaadi kn:

(وَلَيتَ شِعرِي يَا سَيِّدِي وَمَولاَيَ! أَتَسَلِّطُ النَّارَ عَلَى وُجُوهٍ خَرَت لِعَظَمَتِكَ سَاجِدَةً، وَ عَلى أَلسُنٍ نَطَقَت بِتَوحِيدِكَ صَادِقَةً وَبِشُكرِكَ مَادِحَةً، وَعَلَى قُلُوبٍ إعتَرَفَت بِإِلهِيَتِكَ مُحققةً، وعلى ضَمائِرَ حَوت مِن العِلمِ حتَّى صَارَت خَاشِعَةً، وعلى جَوَارِهَ سَعَت إِلَى أوطَانِ تَعَبُدِكَ طًائِعَةً، وَأَشَارَت بِإستِغفَارِكَ مُذعِنَةً، مَا هَكَذَا الظَّنُ بِكَ ولا أُخبِرنَا بِفَضلِكَ).

Eeyi ne kuntiki ni ne dabaama ali ne ka dnkili tun ka ke! yala I be tasuma fanga se ka peda jeni min girina ka sujudu ke I bonpa kosn, yala I be tasuma fanga se ka nenkun jeni min yi ka kelenbaaciya f ni ka tipe tikiya ani ki mankutu I tanuni na, yala I be tasuma fanga se ka dusukun jeni min dala I ka masaya lakika la, yala I be tasuma fanga se ka dusukun jeni min kn fala I dnni na fa kela siranbaa ye I pe, yala I ba fanga se senfow la minu pesinna I batoli ma badaa badaa, na ya pesin yaafa pini ma sebedon na, bisikiya jume de be da e la ki be sn o ma, ka sr an ma kunafni I ka fusamanciya la, i ka fusamanciya nI ka hine ka bon o ma.

E ka segin segin ni kalan danpe nunu kan, I ki miiri ni daliluya nunu ngya la, ana danpe krmaw, ana walanwalanniw min be mg keleku, o be waati kn min ni ninkun be sn a ka dese na ka jnpa ma, a ba dege jigitikebaliya la ka b Ala ka hine na ka bonpa ma o kfe a be sr ka ninkun kumapg-npa ni ngya ye walasa ka dege Ala ka waajibiya krtalenw na, minu dogolen do, sabu a ba faridaya dugawu kn ka ye ka ni waajibiya dafalen nunu ke a kecogo la, o kfe a ba ladnniya ka f adamaden mana olu ke, a ka kan ni yaafa srli ye ka b Ala yr, wa ni de ye fen ye min be adamaden ke negemi-nebaa ye ka segin a yerekun ma, walasa ka baara ke min keli be waajibiya a kan waajibiya fenw na.

O kfe daliluyake were kecogo be dugawu in kn min ba f:

(فَهَبنِي يَا إِلَهِي وَسِيِدِي وَرَبِّي! صَبَرتُ عَلَى عَذَابِكَ فَكَيفَ أَصبِرُ عَلَى فِرَاقِكَ، وَهَبنِي يَاإِلَهِي! صَبرتُ عَلَى حَرِّ نَارِكَ فَكَيفَ أَصبِرُ عَنِ النَّظَرِ إِلَى كَرَامَتِكَ).

Ne dabaama ne kuntiki ne sn, I ka dn ne sabalila E ka panagata kr cogo di ne be sabali E farapgnya kr, un sn ne dabaa masa! ne sabalila E ka tasuma futeni kr, cogodi ne be sabali ka b E ka bopa fileli ma.

Nin ye ninkun kalanni ye surupani la Ala la, ani ka Ala ka fanga na ka bopa dn, a kanu kosn, ani nege mine kosn ka taa a bolofen nfe, wa surupali Ala la, o diya ka kan ka se daraja la min na balili ka b ninkun na no be ke tr ye ninkun yere ma min ka bon ka teme lajaaba kan, wa ka bon fana ka teme tasuma futeni fana kan, na kela ka f ka be pa ko adamaden ka sabali tasuma futeni kr I ka dn a te se ka sabali surupali daamu na ntanpali la ka b ninkun na, I na f dugawu in kumakanw ban lafamuya o la cogo min na, ka f ni Ala kanu na lasurupani diya ka taa masa kanunen batolen ma, o ye sogonalidona heerema ye tnplikela bolo Ala yr, sabu kanu ni diya kosn a be yaafa a ma a tuubilen kfe, wa ni pgnna hine ni ngya te dogo maa si la wa te ke kabako fana ye ko danbeya ka taa masaba in ma min ye jurumuw yaafabaa ye.

Wa baasi te an kan ka pepinini in laban ni dugawu suruma ye min be jogo lahrmaw fara pgn kan, ani min ba ke ni adamaden senfow bee ka kan ka ke o mankutuw kan minu tanunen do:

(اللهُمَ أُرزُقنَا تَوفِيقَ الطَاعَةِ وَبُعدَ المَعصِيَةِ، وصِدقَ النِّيةِ وعِرفَانَ الحُرمَةِ، وأكرِمنَا بِالهُدَى والإِستِقَامَةِ، وسَدِّد أَلسِنتنَا بالصَّوَابِ والحِكمةِ واملأ قُلُوبنَا بِالعلمِ والمَعرفةِ، وطَهّر بُطُونَنَا من الحَرَام والشُّبهةِ، واكفُف أيدِيَنَا عن الظُّلمِ والسَّرِقةِ، واغضُض أبصَارَنَا عن الفُجُورِ والخِيانةِ، واسَدِد أسماعَنا عن الّلغوِ والغِيبَةِ، وتَفَضَّل على عُلمائِنا بالزُّهدِ والنَّصِيحَةِ، وعَلَى المُتَعَلِمِينَ بالجُهدِ والرَّغبَةِ، وعلى المُستمعينَ بالإتِّبَاعِ والمَوعظةِ، وعلى مرضَى المُسلمينَ بالشِّفَاءِ والرَّاحَةِ، وعلى مَوتَانَا باِلرَّأفَةِ والرَّحمَةِ، وعلى مَشَايِخِنَا بالوَقَارِ والسَّكِينَةِ، وعلى الشباب بالانابة والتوبة، وعلى النساء بالحياء والعفة، وعلى الأغنِيَاءِ بالتَّوَاضُعِ والسَّعَةِ، وعلى الفُقَرَاءِ بالصًّبرِ والقَنَاعَةِ، وعلى الغُزَاةِ بالنَّصرِ والغَلَبَةِ، وعلى الأُسَرَاءِ بالخَلاَصِ والرَّاحَةِ، وعلى الأُمَرَاءِ بالعَدلِ والشَّفَقَةِ، وعلى الرَّعِيَّةِ بالإنصَافِ وحُسنِ السِّيرَةِ، وبَارِكِ للحُجَّاجِ والزُوَّارِ فِي الزَّادِ والنَّفَقَةِ، واقضِ مَا أَوجَبتَ عَلَيهِم مِن الحَجِّ والعُمرَةِ، بِفَضلِكَ ورحمتك يَا أَرحَمَ الرَّاحِمِينَ).

Dugawu in kr file: Ala an garijige kan benpgnya I batoli la, ani yr janpa I kota la, ani ganipa tipetikiyali, ani bonpa dnni, I kan bonpa ni kanda ni kilenneya ye, I kan nenkunw sabati ni tipe fli ye ani kodn, I kan dusukunw fa ni dnni ni dnniya ye, I kan knbaraw sanuya ka b haraamu ni fili la, I kan tekew jeya ka b tpli ni supali la, I kan pew datuku ka b kota ni janfa la, I kan kulow sinsin ka b mana mana kanw ni krfli ma.

I kan ka dnnibaaw sn Ala pesirape ni ladilikan na, I ka kalankelaw sn cesiri ni negemine na, I ka lameni kelaw sn labatoli ni waajuli la.

I ka silaama banabagatw sn keneya ni laafiya la, I kan ka furew sn ngya ni hine na.

I kan ka cekrbaw sn bopa ni hakilisiki la, I ka demisenw sn yeremajigin ni tuubi la, I kan ka musow sn maloya ni yerekun mine na,I ka nafolotikiw sn yeremajigin ni fereli la (funasereya),I ka fantanw sn sabali ni kaari la.

I ka keledenw sn deme ni sesr la, I ka panamaminew sn kilali ni laafiya la, I ka marakelaw sn kilennepa ni ngya la, I ka maradenw sn kilenneya ni jogo pumaya la.

I ka barika dn hejikelaw ni juralikelaw la ni surafana ni nafakati ye, I ka fen ku ye I ye min waajibiya u kan heji ni umura la,NI ka fusamatiya ye yaa E hine masaba.

I ka dn ne be n balima kalankelaw ladi ka f waati kana teme u kan ka sr u mu yere nafa ni dugawu in kalanni ye, sabu lanusnjiyali kela ni miiri ye a kr na lapini na, ani ka dusukun pesin a kr ma, ani pesinni ka taa Ala ma ni yeremajigin ni Ala pesiranpe ye ani ka kalan I na f I be ka kuma seben ka b I yerekun na, ani ladabu minu fla a la ko labato, min ni kira smgw yo f, sabu a kalanni ka sr na ma ke ni dusukun pesinni ye, o ye nenkun lamaga gansan ye, o te foyi fara adamaden ka Ala dn kan, wa ta lasurupa a la, wa te dusukun yiran yiran si bange a ye, wa dugawu yere te jaabi a ye.

(إنَّ اللهَ عزَّ وَجَلَّ لا يَستَجِيبُ دُعَاءً بِظُهرِ قَلبٍ سَاهٍ، فَإِذَا دَعوت فاقبَل بِقَلبِكَ ثُّمَّ استَيقِن بِالإِجَابَة)ِ(1)

I ka dn Ala te dugawu jaabi min be bange dusukun pinenen kan, ni ye Ala wele ke, i dusukun pesin Ala ma i ka sr ka danganiya a jaabi la.

35- Shiifatu sajaadiya Dugawu:

Huseyini fagali kene temenen kfe min ye dusukasi kene ye, bani Umayakaw kelen ka kow pemgya tensi mine, no ye silaamaw ka kow ye, u ye d fara u ka yerekunnafa pinini kan, u ye joliw bn u ye mukebli ke diine kalanni na, Imaamu zayinu Aabidiina ni Seyidi Saajidiina kiisi ba kan, no ye sujuudukelaw ka pemg ye a kela skn sikibaa ye, u dusukun trlen, u jigi tikelen wu sikila u ka so kn maa si te gere u la,wu te se ka fen f mgw pena min waajibiyala u kan, anu ka kan ni min ye.

A labana ka dugawu sira ta an ya f ko min ye sira ye ka mgw lakalan ni ku ninkunw kanda, lapini kosn ka kurana walandaw cerin ani silaamaya ladabuw, ani kira somgw ka sira, ani ka adamadenw kalan diine ni yerekunmine na, ani fen o fen de be waajibiya ninkun ni jogo kandali la, wa ni de ye lakalanni sira blen ye u fe min ni genikelaw ka fili si te munu o kerefe, wa dalilu si te se ka wili u kan o la, o de la ni dugawu krmaw cayala ka bu yr, a dw farala pgn kan (Shiifatu sajaadiya kn) na be fo ma ko (Zabuuru Ahali Bayiti).

A nacogo na lapini kela larabukan nasira puman dan bee ye, ani diine lapini krtalen pefli, ani kelenbanciya ni nabipumaya gindo misemanw pefli, ani siraw lakeneman jogo tanunenw kalanni na, min ye kira muhamadu ka silaamaya jogow na ladabuw ye.

A tun be lam dakun caama kan minu flen do pgn k diine hukumu kn, I ka dn diine ni jogo kalan do dugawu nasira la, walima dugawu do diine ni jogo kalan na, wa be tipe kan kurana ni Nahaju Balaaga kfe larabukan walanwalanni sira krtalen na, ani filosofi sira miseman Ala dn ni jogo dn hukuma kn.

Fen ba kn min bi kalan Ala bopa na lahrma na tanuni na kosumani ni tuubili kecogo la ka ta ma, wa fen fana ba kn min bi kalan fereli la na ye walasa I ki ka gindo f a ye ki tike ka b fen bee la f na kela ale Ala kelen ye, wa fen ba la min be seli lapin fense a ka kira na ka cibaaw na ka jon sugantilenw a ka danfenw kan a na kecogo puman u fe, a be fen pef I pe I ka kan ki bankebaaw bopa ni fen min ye, a be fen pef I ye min be tali ke den ka hake la a bangebaaw kan walima wolofa ka hake den kan, walima sigipugw ka hake a yere kan, walima sinjiw ka hake, walima silaamw ka hake u ni pgnce, walima fantanw ka hake nafolotikiw kan, wali o kkan kalen, wa be fen bange I ye min be waajibiya I kan diine pefli la mgw ye, ani fen min keli ka kan ni ye nafolosr hukumu kn, anI ka kan ki jepgnw baarapgnya cogo min na, ani teriw ni mgw bee, ani baarakepgnw nafa hukumu kn, ana bi ladniya fen na min be jogobaw bee fara pg kan, na be se ka ke taasira dafalen ye jogo dnni hukumu kn.

Wa bi kalan sabatikecogo la knkow kn, ani ko kura ketaw minu ka gelen, ani bana lahala ni keneya lahala kunbe cogo, ana be fen were yira I la silaamaya keledenw ka waajibi fenw na, ani mgw ka waajibiw ka taa u ma o na pgnna werew min ni kira jogo yo ye, ani Ala ka sariya jogo, wo bee ye dugawu kelen nasira ye.

Kenekanta min kela sabu ye nu ye dankari Imaamu ka dugawuw la, o ye fen damad ye.

Fl: o ye Ala dnni na bopa na ka se dnni ye, ana ka kelenbaaciya walanwalanni, ana sanuyali ni dnni kuma taabolo misemanw ye, o be segin segin dugawu bee kn na nasira flenw ye pgn k, I na f I ba kalan dugawu fl kn cogo min na:

(الحَمدُ للهِ الَأوّلِ بِلا أوّلٍ كَانَ قَبلَهُ، والآخرُ بِلا آخِرٍ يَكُونُ بَعدَهُ، الذِي قَصُرَت عَن رُؤيَتِهِ أبصَارُ النَّاظِرِينَ، وعَجَزَت عن نِعمَتِهِ أوهَامُ الوَاصِفِينَ، إبتَدَعَ بِقُدرَتِهِ الخَلقَ إبتداعًا واختَرَعَهُم عَلى مَشِيتهِ إِختِرَاعًا).

Tanu be Ala ye min ye fl ye fl ma kn, min ye laaban ye, laaban ta k, filelikelaw pew desela ka min ye, ani mankutukelaw miiriw desela ka min ka neema mankutu, a ye danni damine na ka se ye damine flya la, a yu gilancogo jatemine na ka lapini ye, jate mine na min ya kelen ka jatemine ye.

Ni ye dugawu in kalan ka kr miseman laje flya ni labanpa fan fe ani Ala sanuyali ka b yelikelaw ka yeli nu miiri ka yeli ma, ani ni ye jatemine ke danni ni danni sikicogo la pgn kan, o nacogo dugawu in kn o be mg kabakoya kosbe.

O kfe I be dugawu were nacogo kalan Ala ka se na ka dabali pefli la dugawu 6 na kn.

(الحَمدُ للهِ الذِي خَلقَ الليلَ و النَّهارَ بِقُوَّتِهِ، ومَيًّزَ بينهما بِقُدرَتِهِ، وَجَعَلَ لكلٍّ مِنهُما حَدًا مَحمدُودًا، يُولِجُ كُلَ واحدٍ مِنهُما فِي صَاحِبِهِ، ويُولِجُ صَاحِبَهُ فِيهِ، بِتَقدِير مِنهُ للعِبَادِ فِيمَا يَغدُوهُم بِهِ، ويَنشئُهم عَليهِ، فَخَلَقَ لهُم الليلَ لِيسكُنُوا فِيهِ من حَركات التَّعبِ، ونَهضَاتُ النَّصَبِ، وجَعَلَه لِبَاسًا لِيلبسُوا من راحتِه ومقَامِهِ، فيَكُونَ ذَلك لهُم جِمَامًا وقُوَّةً، لِيَنَالُوا بِهِ لَذَّةً وَشَهوَةً).

Tanu be Ala ye min ye su ni tile dan na ka se ye, na yu b pgn na na ka fanga ye, A ye dansiki kerenkerennen ke u bee ye, a bu b pgn kr na ka hake dansikili ye min bla A yr A ka jnw kosn, ni jnw bolo fen ye u be tilen no ye, na bu lakunu a kan a ye su dan u ye walasa u ka siki o kn ka b lamagali segen ma, ani ka b geleya tr ma, A ya ke donfini ye o be ku ma laafiya ni fanga ye walasa u ka daamu ni jiya sr a la.

Dugawu in be pefli ke ka taa f ka se su ni tile dannni lapini dan ma, mgw ka kan ka Ala kosuma ni neema in na.

An be dugawu nasira were kalan min be walanwalanni ke ka f ko kow beelajelen ba bolo a ka se krtalen do, o be dugawu 7 na kn.

(يَامَن تُحَلُّ بِه عقدَ المَكارهَ، ويا من يَفتأُ بِهِ حدُّ الشَّدائدِ، ويَامن يُلتَمِسُ مِنه المَخرَجُ إلى روحِ الفَرَجِ، ذَلّت لقدرتِكَ الصَّعَابُ، وتسبّبت بلطفِكَ الأسبابُ، وجرَى بقدرتِكَ القضاءُ، ومَضَت على إرَادَتِكَ الأشياءُ، فهِي بمشيتِكَ دونَ قَولِكَ مُؤتَمره وبإرَادَتِكَ دونَ نَهِيكَ مُنـزَجِرَةٌ).

Yaa E masa min ni knkow siri juruw be tike ne ye, yaa E masa min ni geleyaw dan be ke ne ka se ye, yaa E masa min ni byr be pini E fe ka taa ngya ma, geleyaw wilila E ka fanga fe, wa sababuyaw kela ne ka ngya ye, wa latikew bolila ne ka se ye, wa fenw bee temena E ka lapini kan, o ye E ka lapini ye ka sr a ma ki ka kumakan ye, yamaroya hukumu kn, wi ka lapini do ka sr na ma ki ka balili ye papali hukumu kn.

Filana: o ye Ala ka fusamaciya pefli ye a ka se krtalen do a ka jn kan, ani jn ka dese ka ka hake di a ma, a mana ke batokela ngana ye cogo o cogo, walima a mana I tike ka b fen bee la cogo o cogo kI pesin ale Ala ma, I na f a be kalan dugawu 37 na kn cogo min na.

(اللهمَ إن أحدا لا يَبلُغُ من شُكرِكَ غَايَةً إلا حصَل عَليه من إِحسَانِكَ، ما يَلزَمُه شكرًا، و لا يبلغُ مبلغًا من طاعتِك وإن إجتهدَ إلا كَانَ مُقصِّرًا دون إستحقاقِك بفضلِك فأَشكَرُ عبَادكَ، عاجز عن شُكرِك، وأعبدُهم مُقصّر عن طاعتِك)

Ala an danbaa masa, maa si te se ka se I tanuni dan na fa ki ka pumaya sr min ni kosuma ka kan, wa te se ka se yr la I batoli la, a mana cesiri cogo o cogo fa ka ke desebaa ye ka sr a ma se ki ka fusamaciya hake di ma, batokelaw la ungana deselen do I kosuma la, batokelaw la ungana deselen do I batoli la.

Ala ka neema bopali sababuya kosn adamaden kan neema min te ban, a deselen do ka Ala tanu o la, sanko na kelen do ka Ala kota ka jalageleya a la, a mana ke cogo o cogo kfe a te se ka jurumu yaafa ke ka b kota kelen si la, wa ni de ye fen ye dugawu sira nataw be min yira dugawu 16 na kn.

(يا إلهي لو بَكيتُ إليكَ حتَّى تَسقُطَ أشفارَ عَينِي، وانتَحبتُ حتَّى يَنقَطِعَ صَوتِي، وقمت لك حتي تَتنشرَ قَدمايَ، وركعتُ لكَ حتي ينخَلِعَ صُلبِي، وسجدتُ لكَ حتَّي تنفقأ حَدَقَتَايَ، وأَكَلتُ تُرَابَ الأرضَ طُول عمري، وشَربتُ ماءَ الرِّمَادِ آخرَ دَهرِي، وذَكرتُكَ في خلالِ ذلكَ حتَّى يُكِلَّ لِسَانِي، ثُّمَ لم أرفعُ طَرَفِي إلى آفاقِ السَّمَاءِ إستِحيَاءً منكَ مااستوجبتُ بِذلكَ مَحوَ سَيِّئَةٍ واحدةٍ مِن سَيّئَاتِي)

Yaa ne danbaa masa ni ne kasila E kosn f ka n pesi ju bee bin ne hunana f ka n kan bee tike, ni ne wilila ka j I ye f ka n sen bee funu, ni n ye ruku ki ye f ka n galaka bee waka, un ye sujudu ki ye f kan pe fin suran, un ye dukukolo bugo un si bee kn, ka tasuma bukuri ji min un si dan bee la, ne yI kof, o waati bee kn f ka n nenekun segen o kfe n ma n kere krta ka taa sankolo la maloya kosn E ma n jaabi ni n jurumu kelen yaafali ye o la.

Sabana: o ye bara ni pagata ni Alijine ni jahanama dnni ye, ka f ko Ala be baraji (se) bee ye fusamaciya ye, ka f jn ka kan ni pagata ye ka b ale Ala yr ni jurumi fitiini ye a be min ke, ka f Ala ka dalilu be wili a kan o kota la a ka se krtalen do - wa shhifa sajaadiya dugawu bee be yugu yugu ni ni kan in pgn ye min be n bila adamaden ninkun na, ni siran jiginni ye ninkun kan ka ba ka paganta ma a ka se krtalen do ani jigida a ka baraji kan, wo beelajelen sereya bo la na fcogo kuma krmabaw ye minu flen do pgn k, min be taasibaa dusukun siran, ka taa kota keli ma.

I na f I be min kalan dugawu 46 na kn.

(حُجَتُكَ قَائِمَةٌ، وسُلطانُكَ ثَابِتُ لا يَزُولُ، فالوَيلُ الدائمُ لمن جَنَحَ عَنكَ، والخَيبَةُ الخَاذِلَةُ لمن خابَ مِنك، والشِّقَاءُ الأشقَى لمن إغترَّ بِكَ، ما أكثرَ تَصَرُفَهُ في عذَابِكَ، وما أطولَ تَردُّدَه في عِقابِك! وما أبعدَ غَايتَهُ من الفرجِ! وما أقنطَه من سهولةِ المَخرجِ! عدلاً من قضائِكَ لا تَجُوزُ فيه وإنصافاً من حكمِك لا تَحِيفُ عليهِ، فَقَد ظَاهَرَت الحجج وأبلِيَت الأعذَارَ ...).

E ka dalilu jlen do, I ka fanga jlen do a te bin abada, bne duuminen be maa ye min ya kamakun krta E kan, tekelankolob jaasilen be maa ye min ya yere sama ka b E la, bne jugu be maa ye min ya yere nege E kr.

Foyi ma n caa ka adamaden ka pinini b E ka pagata la, wa foyi ma n caa ka ka sika sika b E ka pagata la! wa fyi ma n jan ka ka lapini b E ka ngya pinini na! wa mun de ya ke jikitikebaa ye geleya bli ngya la! ka sr o bla E ka kilenneya la,ne ka latike ka min te fngpgnya, ani kilen-neya min te sr, I ka dn I ye daliluyaw bila kene kan, ka haketo kumaw bee cipe

I na f I bo pgnna kalan dugawu 31 na kn.

(اللهمَّ فارحَم وحدَتِي بَينَ يديكَ، وَوَجِيبِ قَلبِي من خَشيتِك، واضطرابِ أركَاني من هيبتِكَ، فَقَد أَقَامَتني ياربِّ ذُنُوبِي مَقَامَ الخِزيِ بِفَنَائِكَ، فإن سكت لم ينطق عني أحد، وإن شفعت فلستُ بِأهلِ الشَّفَاعَةِ)

Ala ne dabaa masa hine ne na, un ka kelenpa waati la I bolo fila ni pgn ce, hine na, un dusukun siranni na I pe, ani n jsenw yereyerelila, I ka masaya hayiba pe, ne ka jurumuw ye n wili ka n j jaasilenya jyr la ne ka faatuli ye ne yI matun maa si te kuma ne fe wa ne yaafala ne ma I ka dn ne te yaafa tiki ye, ne na ma kan.

I na f I ba kalan dugawu 31 na kn.

(فَإنَّكّ إن تُكافِني بِالحَقِّ تُهلكنِي وإلا تَغمدنِي برحمتِك توبقني... وأستحملك من ذُنوبِي مَا قَد بَهَظَنِي حَملُهُ، وأستَعِينُ بِكَ على ما قَد فدحَنِي ثِّقلُهُ، فَصَّلِ على محمدٍ وآلهِ وهب ِلنَفسِي على ظُلمِهَا نَفسِي، وَوَكِّل رحمتَك بإحتِمَالِ إصرِي)

I ka dn ni be ne sara ni tipe ye I be n halaki, no te I be n bali ka b I ka hine ma, wi be n gen ka bI ka hine na ne ba pini E fe I ka jurumu ta ka bn n kan, un punen do jurumu minu na, un be deme pini I fe ka b fen na min giriya ye n lebu jurumu seli kira na smgw kan, I ka dili ke n ninkun ma, a ka tpli la un yerekun ma, I ka hine seme n ka damakasi la

Naanina: o ye Ala weelebaa samali ye ka taa krtali ma ka b kewale juguw la, ani mankutu lankolonw, walasa ka dusukun saniya, I na f I be min kalan dugawu 20 na kn.

(اللهمَ وَفِر بلُطفِكَ نِيَّتِي، وصَحِّح بما عندَك يَقِينِي واستصلِح بِقُدرَتِكَ ما فَسَدَ مِنِّي)

Ala ne dabaa masa ne ganiya caya nI ka ngya nI ka hine ye, un ka danganiya keneya nI bolo fen ye, fen min cenna ne bolo o gilan nI ka se ye.

(اللهم صلِّ على محمدٍ وآلِ محمدٍ ومَتِعنِي بِهَدى صَالَحٍ لا أستبدِل بِه، وطريقَة حقِّ لا أُزِيعُ عَنها، ونِيَّةَ رُشدٍ لا أَشُكُ فِيهَا)

Ala ne dabaa masa seli ke kira na smgw kan, I ka ne daamu nI ka snfen puma ye, un te yalama ni min ye ka b I ka sira kan, I ka n sn cipe sira la, un te jegen ka b min kan ani I ka n sn nin kandalen na, un te sika min na.

(اللهمَّ لا تَدَع خِصلَةً تُعَابُ منِّي إلا أصلحتَها، ولا عَائِبَةً أؤنِبُ بِهَا إلا حسَّنتَهَا، ولا أكرومةً فِي نَاقِصَةٍ إلا أَتممتَهَا)

Ala ne dabaa masa kana jogo to ne na, un be lebu min nfe fI ko gilan, I kana lebu toyi ni n be yira no ye fI ko pa, anI kana bopa wale deselen ye fI ko dafa.

Duuruna: o ye ka jigin weelelikela kan, ka ka kan ka yere krta ka b mgw ma a kana a yere jaasi u kr wa kana a mako da maa si kr f na kela Ala ye, a ka dn ka f nata mgw bolo fen na, o ye fenw la jaasilen ye, adamaden be mankutu ni min ye, I na f I ba kalan dugawu 20 na kn

(ولا تَفتِنِي بِالإِستِعَانَةِ بِغَيرِكَ إذَا اضطررت، ولا بالخشوعِ لِسُؤَالِ غَيرِكَ إذا إفتَقرَت، ولا بِالتَّضرُّعِ إلى من دُونَك إذَا رَهِبَت، فأستَحِقَ بِذَلِكَ خِذلانَكَ وَمَنعِكَ واعرَاضِكَ)

I kana ne fitine ni deme pini ye mg were fe min te yere ye, ni n kamanagana, wI kana n siran mg deelili la ni n fantapana, I kana n ke damakasibaa ye ka taa mg ma min tI yeye ye ni n siranna siran fen pe, no kela ne be ka jasilenpa nI ka ban sr ani jiginni ka b n ma.

I na f I ba kalan dugawu 28 na kn.

(اللهمَّ إِنِّي أَخلَصتُ بإنقِطَاعِي إِليكَ وصَرَفتُ وجهِي عمن يَحتَاجُ إلى رَفدِك، وقَلبتُ مَسألتِي عَمن لَم يَستَغنِ عن فَضلِكَ، ورَأيتُ أن طلبَ المُحتاجَ إلى المُحتَاجِ سَفَهٌ من رَأيِهِ وضَلَّةٌ مِن عَقلِهِ).

Yaa Ala yaa ne dabaa masa ne ye n kn jeya ni tikeli ye ka b fen bee la ka n pesin E ma, ne ye n peda ta ka b fen bee ma min mako be ka deme na, ne ye n ka deeli yalama ka b maa kan min ma kaari ka b e ka fusamaciya ma ne ya ye ka f makotiki ka pinini makotiki fe o ye nalomaya ye ka bo tiki hakili la, wa fili do ka ba hakili la.

I na f i ba kalan dugawu 13 na kn.

(فَمَن حَاوَلَ سدَّ خُلّتِهِ من عندكَ ورَامَ صَرفَ الفَقرِ عن نَفسِهِ بِك، فَقَد طَلَبَ حَاجتَهُ في مَظَانِها وأتَى طلبتَه من وجهِها، ومن تَوجَّهَ بِحاجتِه إِلى أحدٍ من خلقِكَ أو جعَلَهُ سبَبَ نَجَاحِهَا دُونَك، فقد تَعَرَضَ للحِرمَانِ واستحقَ منك فوتَ الإحسَانِ)

Ni maa min ya layini ka ka mako gilan e fe, ani ka fantanpa gen ka ba yere la E fe, o tiki ya ka mako pini a sun kr, a ya ka pini fen pini a pe kan, ni maa min ya pesin na mako ye maa were fe e ka danfenw na, walima a ye maawere ke a pani sababuya ye, ke to, o tiki man kan ne ka neema srli ye, o tiki ka kan ne ka pumaya srbaliya ye.

Wrna: mgw kalanni u pgna were hake klsili la, anu demeni ni ngya ni magaya yu ni pgn ce, ani yerekun mine u ni pgn ce, walasa ka balimaya kr sabati silaamaya kn, I na fI be min kalan dugawu 38 na kn.

(اللهمَّ إنِّي اعتَذِرُ إليكَ من مَظلُومٍ ظُلِمَ بحضرتِي فلم أنصُرهُ، ومن معروفٍ أُسدي إليَّ فلم أشكُرهُ، ومن مُسيءٍ إعتذرَ إليَّ فلم أعذره، ومِن ذِي فَاقَةٍ سَألنِي فلم أوثِرهُ، ومن حقِّ ذِي حقٍ لَزَمَنِي لِمُؤمِنٍ فلم أُوفِرهُ، ومن عيبِ مُؤمِنٍ ظَهَرَ لِي فَلَم أَستُرهُ)

Yaa Ala yaa ne dabaa masa, I ka dn ne be haketopini ke fe ka b maa tplen yeli la min tpna ne pena unka n ma se ka deme, ani ka b wale puma ma min kela ne ye, unka n ma se ka tiki barikada, ani ka b kojukukela ma min ye haketopini ke ne fe ne ma sn ka haketo ka ye, ani ka b tekelankolon ma min ye n deeli ni n ma sn ka pa ma, ani ka b haketiki ka hake ma, min dafali jaaguyala ne kan muuminu d ye unka ne ma se ka dafa a ye, ani ka b muuminu ka lebu ma min bangela, unka ne ma se ka sutura.

I ka ni pgnna haketopini, o ye fen ye min be ninkun lakunu ka taa fen keli ma a ka kan ka min ke, ni jogo pumanba nunu na minu ye Ala ka jogow ye.

Ani dugawu 39 na kn, a bI kalan cogo jume na, I be se ka yaafa mg ma min ye juguman kI la, a bI ladi ka b tajurusara ma, a bI ninkun krta ka taa ninkun sanumanw jyr la.

(اللهمَّ وأيَّمَا عبد نالَ منِّي ما حظرتُ عَليهِ وانتَهَكَ مِنِّي مَا حَجَرتُ عَليهِ، فمضَى بظلامَتِي ميِّتًا أو حصلت لي قَبلَهُ حيًّا، فاغفر لَهُ مَا ألمَ بِه منِّي، واعف له عمَّا أدبَرَ بِه عنِّي، ولا تُقفِه على ما ارتَكَبَ فِيَّ، ولا تُكشِفه عمَّا اكتسبَ بِي، واجعل ما سمحتُ بِهِ من العَفوِ عِفَهم وتبرَّعتُ من الصّدّقَةِ عليهم أزكَى صدقاتٍ المُتصدقِينَ، وأعلَى صلاتِ المُتقرِبينَ، وعَوضَنِي من عفوي عنهم عفوك، ومن دُعائِي لَهمَّ رَحمَتَكَ، حتَّى يَسعَدَ كُلُّ واحدٍ مِنَّا بِفضلِكَ)

Yaa Ala ne dabaa masa, jn o jn ye juguya ke ne na, ne be n yere klsi o la, na ye n lahrma kari ne ma n da tike a la, a ye n tpli ke petaa ye n kfe, walima n tpli kela un pe na, Ala yaafa a ma, a ka dimi kewale la I ka yaafa a ma fen na a ya k don ni min keli ye ne na, a ye min ke kewale la kana a mine no ye, kana a lebu kene kan ni fen ye a ye min sama ka se n ma, wa ne ye haketo min ke yaafa pini na o ku ye yaafa ye, ne ye sadaka min ke, o ku ye sadaka sanuma ye ne fosilen k ka b la, wa ku ye maa surupalen ka seli darajaba ye I ka ne ka yaafa falen I ka yaafa la wa n ka dugawu fana falen I ka hine na, walasa an bee kI ka fusamaciya sr.

Wa fyi ce mapin ka ni sira laban in b, wa fyi ce mapi nbila la dusukun na ka nin b walasa ka ladi ninkun pumaya la ni mgw bee ye, ani ka kunaja ke beelajelen ye ali maa minu ba tp ka dansako ka la, wa ni pgna de ka caa Shiifa Sajaadiya kn, wa foyi man caa ka ni pgnna kalanw b min ye sankolo walanda kandalen ye adamadenw ninkunw ma na ya sr u be kanda.

36-An ka sudsukunnasiri kaburu jurali la.

Fen min ni Imaamiya sugantila no ye, o ye mako don ye kaburu jurali la kira kaburu ni Imaamuw kaburuw ana lakorili ni koko ye, ani ka so j a san fe, o de kosn u be fen da geleman ni ngman bee di ka bu ka limaniya la anu nin dign.

Wa ni bee be segin ka taa Imaamuw ka ladilikanw ma, anu ka jamakuluw lasuli ka taa kaburuw jurali ma, ani ka nege du la, ka sabu ke baraji srta ye Ala bolo A ka se krtalen do, ka sabu ke ale de ye batow lafusamaci ye ani u lasurupalenw lasurumaci bato waajibiyalenw kfe ani jatemine hukumu kn ka f ko kaburu nunu de ye yrw laheerema ye dugawuw jaabili la, ani tikeli fen bee la ka pesin Ala ma a ka se krtalen do wa kela fana Imaamuw ka layidu dafali sarati ye.

(اذِ أن لِكُلِ إِمَامٍ عهدًا فِي عنقِ أولِيَائِهِ وشِيعَتِهِ، وأنَّ مِن تَمَامِ الوَفَاءِ باِلعَهدِ وحُسنِ الأدَاءِ زِيَارَةُ قبورِهم، فمن زَارَهُم رغبةً فِي زيَارَتِهِم وتَصدِيقًا بِمَا رَغَبُوا فيهِ كَانَ أئمتُهم شُفَعاؤُهم يَومَ القِيَامَةِ)

O tuma na Imaamu kelen o kelen ka layidu jurukise be jamakuluw kan na, ka fo layidu dafalan ni lada-bupuman ye o ye u kaburuw jurali ye, ni maa min yu jura u jurali nege kosn,anu tipetikiya, Imaamuw be ke sogonalidonbaa ye u ye Alikiyama don na(2).

Kaburu jurali diine do adamadenpa nafa bo la min ni tangali ka kan ka ba ka Imaamuw yr, sabu a waati ye tukuli ni kanu waati ye Imaamuw nu ka jamakulu ni pgn ce, wa kura kurayali do ninkunw na nu nw nu jogow hakili jigin ye, ani jihadu tipe sira kan, o yrw la silaamaw nu ka fara farali, u bee be kaf pgn kan o yr kelen na, walasa u ka pgn dn, u ka ke kelen ye, o kfe, ferekeli Ala la o be siki u dusukun na, ani tikeli ka b fen bee la ka pesin a ka yamaroyaw labatoli ma, ani ku jurali kuma kecogo puman don u da kn min minena ka b kira smgw yere la, no ye kelenbanciya lakiika ye ani sn silaamaya diine sanuya ma, ani ka sn kira ka ciya ma, ani min be waajibiya silaama kan ka b danbaa krtalen yr min ye masa sinsinnen ye, ani yeremajigin danfew dabaa ye, ani ka ka neemaw barikada, o yr fan fe, dugawu minu be n bila adamaden ninkun na a be j o jyr la, kuma temena min pefli kan, o toyi a dw kuma nasira barikalen do kosbe I na f lajurali, min tg ye ko Ziyaaratu- Amiini laahi, o ye jurali dugawu ye min minena ka b Imaamu Ziyinu Aabidiina la, kiisi ba kan, tuma min na a taara a mke kaburu jura no ye Amiiru Muuminiina ye kiisi ba kan.

I na f ni dugawu nbilana nunu be faamuya Imaamuw jyr la kiisi bu kan, anu ka yerekundi tipe demeni sira kan, ani diine kuma krtali, anu fosili ka b fen bee la ka pesin Ala labatoli ma a ka se krtalen do, a nana larabukan jeelen nasira puma na, cogo la min jelen do kosbe, min larabukan siki cogo ka ng, maa kerenkerennen ni froba mg bee be min faamuya, a kafolen do kelenbanciya krbaw na kr misemanw bee la,ani dugawu ni yerekun jaasi ka taa Ala ma a ka se krtalen do, o min file in ye tipe yere la, o ye diine ladabuw la krtalen ye kuranaba kfe, ani Nahaju balaaga kfe, ani dugawu nbilalan minu minena ka b Imaamuw la, sabu Imaamuw ka dnniyaw lasurupalen bo kn - kiisi bu kan min be tali ke diine ladabuw la.

O kfe I ka dn jurali ladabuw tun be kalan ladili kunda min be diine lapini na kr barikamaw geleya seke sekeli kunda, I na f a be silaama dusukun na ka f Ala dn krta do cogo min na, ani ka magaya lam fantan dusukun na, ani ka mine ka taa jepgnpa jogow ma ani pagamini kanu mgw la, I ka dn jurali ladabu d ye, a ka kan ka min ke sani a ka don kaburu sanuman kn yani a ka jurali damine.

A d ye a ka kan ka min ke jurali waati la, ana kfe, wan be na ladabu dw jira yan ka lakununi ke a lapiniw la, an ye min f.

A ladabu d ye juralikela ka ko sani a ka jurali damine, a ka yere sanuya o nafa min nan bo faamupa o dalen do kene kan, o ye adamaden ka farikolo sanupa ka b ng la, walasa a ka tangan ka b bana caama na, ani walasa mg kana tr na kasa ye a na ka yerekun sanuya ka b ngw la (jogojuguya ngw) anana ka b dugawu nbilanaw kn ko juralikela ka dugawu ke a kilalen kfe koli la, walasa ka lakunu ka bu lapiniba kalama, a ba f.

(اللهمَّ إجعَل لِي نُورًا وطَهُورًا وحِرزًا كَافِيًا من كُلّ داءٍ وسُقمٍ ومن كلِّ آفَةٍ وعَاهَةٍ، وطَهِر بِه قَلبِي وجوارِحي وعِظامِي ولحمِي ودَمِي وشَعرِي وبِشرِي ومُخِي وعَظمِي ومَا أقلت الأرضَ مِنِّي، واجعل لِي شاهِدًا يَومَ حَاجَتِي وفَقرِي وفَاقَتِي)([3])

Ala ne dabaa masa nr ni sanuya ke ne na, ani tangalan wasalen ka b bana bee tr ma, ani ka b balawu bee tr ma, I ka ne dusukun sanuya na ye, ani n senfow, ni n kolo, ni soko, ni n joli, ni kunsiki, ni n farikolo, ni kunseme, ni n kolo, ani dukukolo ye min nakasi ka bn na I ka seere ke n na o bee la un mako ni n ka fantapa ni n ka tekelankolonpa don na.

2- A ka ka finiw la sanuman na puman don, I ka dn fini falenni jama yrbaw la, o be adamadenw kanu don pgn na, a bu lasurupa pgn na, a be d fara nin kanu ni smin ni yr fasnya nunu nafa bonpali la, u be je ka pgn sr min kene kan.

Wa min ka kan ni kfile ye ni kalan in na, o ye ka f a te geleya juralikela kan a ka fini puma don min pa be yelen jama bee ta kan, o toyi, a ka kan ka fini don min se ba ye, sabu beelajelen te se o la, wa be ke koron ye maa desebbatow ma, ngya te ka la tun, ni ladabu in ye kafoli ke yeremajigin ni fantan ni maa laafulen hake klsili la.

3- A ka kasa diya a seko dama yira la, o fana nafa bI na f fini pumandon nafa.

4- A ka sadaka di fantanw ma a ka kan ni min dili ye, I ka dn sadaka nafa dnnen do ni pgnna lajeke yrw la, sabu demen do demen pininaw ye ani hine nin lamni u dusukunw na.

5- A ka taama akilisiki ni basiki la, a ka pe teme a tenema fenw kan. wo lapini jeyalen do, ka da haramu yere bopali kan, ani taa kela min jurali kama, o bopa kosn, ani pesinni ka taa Ala ma ani tikeli ka taa ma, a ka se krtalen do, ka kafo yrma janpa ka b mgw trli ma anu krnni temeni na anu d kana d tr.

6- A ka kibaru fili ke ka f (Alaahu Akibaru) a be segin segin o kan a seko damayira la, I ka dn a dansikila jurali dw kn, a dansikila ka ke sipe keme bpgo ye, wo la nin be smin ni Ala bopa nafa ye, ka f fen foyi teyi min ka bon ka teme Ala kan, ani ka f ko jurali te d were ye f na kela Ala bopali ye ka f foyi ma bon ka teme Ala kan, ani ka f foyi fana te, f na kela Ala bopali ye, a ka diine tamasipew panamayali la, ani ka lafasa.

7-Kila kelen kfe jurali la kira ni Imamu ye, a be Arakan fila seli a la dgman, bato kosn Ala ye, a ka se krtalen do, walasa a ka barikada a ka benpgnya la ka na ma, a be seli in baraji di maa ma, a nana min jura, dugaw nbilalan kn, min ni juralikela be Ala weele no ye seli kfe min ni juralikela ba faamuya ka fu ka seli nu ka baara I ka dn o kela o de kama ka fa te foyi bato a kelen k, wa dugawu te d were ye f na kela surupali sukuya d ye ka taa ale Ala ma, a ka sekrtalen do, na ba f ko;

(اللهُمَّ لَكَ صَلَيتُ ولكَ ركعتُ ولكَ سجدتُ وحدكَ لآ شرِيكَ لَكَ، لأنَّهُ لا تَكُونُ الصّلاةُ والرُّكُوعُ والسُّجُودُ إلا لك، لأنَّك أنتَ اللهُ لآإِلَهَ إلا أنتَ، الّلهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحمدٍ وآلِ مُحمدٍ، وتَقبل منِّي زِيارتِي،وأعطنِي سُؤلِي بِمُحمدٍ وآلِهِ الطاَهِرِينَ)

Yaa Ala ne dabaa masa ne selila E ye ne ye Ruku ke E ye ne ye sujudu ke E ye, E ye masa kelen ye jepgn tI la sabu seli ni Ruku ni sujudu te ke maa si ye f na kela E ye, sabu E ye masa ye masa were teyi f na kela E ye Ala ne dabaa masa seli ke Muhamadu na smgw kan, I ka ne ka jurali mine, I ka n ka pini fen di n ma ni kira lahrma na smg sanumaw lahrma ye.

Ni pgnna ladabu la, o ye fen ye min be pefli ke maa ye min ba fe ka lakiika faamuya Imaamuw nu nfe mgw ka lapini na, ka da kaburu jurali kan unka maa minu ta dn a pe kan nu bu yere kalalafili, tuma min na nu ba bisikiya ka f, kaburu jura ye kaburuw batoli ye, ani surupali u la, ni ka Ala filankafya, olu ka bisikiya in ya pepinibaliya ye.

Unka bisikiya min be ni san fe o ye yerekun mine ye fen na min be heere ni nafa sama kana Imaamiya jamakulu ma min ye diine nafaw na heerew ye juralike yrw la, I ka dn o kela ungni ye juguw pekise kan minu ye kira smgw juguw ye no te, an ta miiri ka fu ta dn tipe yere la, min ye smgw ka lapini ye.

I ka dn yr jan be mg ye minu yu kn jeya ku ganiya jeya Ala ye, ani ku yerekun fosi ka b fen bee la f na kela a batoli ye u yu ka sew bee di diine in demeni kama, olu te se ka weeleli ke ka taa filankafoya ma a batoli la.

6-Jurali ladabu d ye, juralikela ka jepgn puma pini, ani min be taa pg fe, ani kuma dgya, f na kela heere kuma, ni Ala kofli cayali[4] ani Ala pesirape, ani seli caya ni ka seli ke kira na smgw kan, a ka pe datuku, a ka pesin makotikiw ma a balimaw la nu makow gilanni ye, na ye taamaden ka sira tikelen ye a ko ka sira tuku, ani ka deme ku ye, ani ka siran Ala pe fen na a balila min na, ani ka yere yr japa ka b tulon ni fitine na, ani ka yr japa ka b kalili caya ni ssli caya la kalili be min na(5)

O kfe I ka dn jurali lakika te dwere ye f na kela foli ye kira kan, walima Imaamu kan, ni jatemine ye ka f, u panama do u dabaa ma yr u be garijige.

]أَحيَاءٌ عِندَ رَبِّهِم يُرزَقُونَ[

U be kuma ftaw me u ba jaabi: wa ba wasa misaaliya la a ka f:

(السَّلاَ مُ عَليكَ يَا رَسُولَ اللهِ)

Kiisi bI kan yaa Ala ka cibaa, unka min de ka fusa kosbe, o ye a ka dugawu nbilana d kalan min minena ka b kira smgw la, kiisi bu kan, I na fan ya f cogo min na, ka sabu ke diine lapini ni nafa krtalen min bo kn, ana kuma siki cogo puman, ana kumakan jeya a lapiniw la, ani dugawu krtalen minu ba kn, ni adamaden be pesin no ye ka taa Ala ma, min ye masa kelen ye, a ka sekrtalen do.

37-An ka dusukunnasiri su bilasirali la kira smgw fe.

I ka dn Imaamuw kira smgw la kiisi ni neema bu kan u ka hami tun te ka f kow pemgya ka segin u ma, I ka dn u ka hami tun ye silaamaw ladabuli nu lamli ye lamli la min kapI, i na f Ala ba fe cogo min a ka se krtalen do ka bu yr, maa o maa sna u ka pemgya ma nu bu ka gindow tanka, o nu be ke pgn fe, u bu cesiri cogo bee la, ku kalan diine kitiw la, ni ka kira Muhamadu ka dnniyaw don o da, o ba ladnniya fen na min ya ta ye ani min keli waajibiyalen do a kan

Wu te maa si jate u nfe mg ye, anu ka jama pemg, f no kela Ala ka yamaroyaw labatobaa ye, min yr ka jan ka b nin ding la, min bu ka walandaw nu ka ladili kanw mine ka bara ke na ye, wu kanuni dama te jate kiisi ye I na f maa dw ba jatemine cogo min na, nu kelen be ku siki u nin dingn kan, ka kila ka haketo pini ke u ka Ala kota la, saniya ba ye, I ka dn u tu ka kanu jate kiisi ye, wu ka sn u ka pemgya ma o fana te jate kiisi ye, fo ka fara u ka baara puman kan, o mana ke sni pemgya ma, o be ke tipe ni danaya ni Ala pesiranpe ye.

(يَا خَيثَمَةَ! أبلغ إِليهِم أَنَّهُ لا نُغنِي عَنهُم مِن اللهِ شَيئًا إلا بِعَمَلٍ، وأنَّهُم لن يَنَاُلوا وِلاَيَتَنَا إلا بِالوَرَعِ، وإن أَشَدَّ النَّاسِ حَسرَةً يَوم القِيَامَةِ من وصفَ عَدلا ثُمَّ خَالَفَهُ إِلَى غَيرِهِ)(6)

Yaa kayisamata, a lase u ma, ka f an tu kaari ku kila ka b Ala bolo ni foyi ye f na kela u ka baara ye ka f fana u tan ka pemgya sr ni foyi ye f na kela ni Ala pesirape ye, I ka dn maaw la sn caaman lakununi na lahara don, o ye maa ye min mankutula ni danaya ye, o kfe ko danaya seme maa were la min be na kfe.

O toyi u ba pini u nfe mgw fe u ka ke welelikelaw ye ka taa tipe ma ani bilalikelaw ka taa heere ni kanda ma, wu ba ye ka f weeleli ni baara ye, o ka fusa ni weeleli ye ni nenkun ye

(كُونُوا دُعَاةً لِلنَّاسِ بِالخَيرِ بِغَيرِ أَلسِنَتِكُم، لِيَرَوا مِنكُم الإجــتِهَادَ والصِّدقَ والوَرَع)َ(7)

A ye ke adamadenw weelebaa ye ka taa heere ma ni fen were ye min naw nekunw te kelen ye, walasa o ka ke cesiri ye aw la ni tipe ni Ala pesiranpe ye.

Wa sisan an be na kuma dw f I pena min temena Imaamuw nu nfe mg dw ni pgn ce, walasa I ku ka fariya hakeya nu ka klsi hakeya dn adamadew jogo ladabuli la.

1-Abu Jaafari no ye Baakiru ye kiisi ba kan a ka baro ni jaabiru jaa-afi ye(8):

(يَا جَابِرُ! أيَكتَفِي من يَنتَحِلُ " التَّشَيُعَ " أن يَقُولَ بحبنا أَهلَ البَيتِ! فَوَاللهِ مَا " شِيعَتُنَا " إلا مَن إِتَّقَى اللهَ وَأَطَاعَهُ)

Yaa Jaabiru yala a be maa wasa ka ke Shii-a ye min be Shii-a ya f a da la wa? ka fa baw kanu a da la!, ne be n kali masa la ka f ko anw ka Shii-a te maa ye f min be siran Ala pe ka labato.

(ومَا كَانُوا يُعرَفُونَ إلا بِالتَّواضُعِ، والتَخَشُّعِ، والَأمَانَةِ، وكثرةِ ذكرِ اللهِ، والصومِ والصَّلاةِ، والبِّرِ بِالوَالِدينِ، والتَّعَاهُدِ للجيرَانِ من الفُقَرَاءِ وأهلِ المَسكَنَةِ والغَارِمِينَ والأيتَامِ، وصدقَ الحَدِيثِ وتلاوةِ القُرآنِ وَكَفِّ الألسُنِ عن النَّاسِ إلا من خَيرٍ وكَانُوا أُمَنَاءَ عَشَائِرِهِم فِي الأشيَاءِ)

U tun dnnen te ni fen were ye f na kela yeremajigin ye ani Ala pesiranpe ni danapa ni Ala kof caama ni sun ni seli ni bangebaa bopa ni layidu ta sikipgnw pe minu ye fantan ye, ani desebaatw ni makotikiw peji celi, ani tipe f baro la, ani kurana kalan, ani nenkun mine ka b kuma lankolo ma f na kela heere kuma ye, wa danamaaw tun yu ye u ka kabiila kn nu ka fenw tangali ye.

(فَاتَّقُوا اللهَ واعلَمُوا لِمَا عِندَ اللهِ! لَيسَ بَينَ اللهِ وبَين أحدٍ قَرَابَةٌ، أَحَبُّ العِبَادِ إلَى اللهِ عَزَّ وَجَلَّ أتقَاهُم وَأعمَلَهُم بِطَاعَتِه(ِ(9)

A ye siran Ala pe a ka baara ke Ala bolo fen pe! surupa si te Ala ni maa si ni pgn ce - balimaya suruya - jnw la suruman Ala la a ka se krtalen do o ye jnw ye minu be siran Ala pe,anu la baarabakela Ala labatoli la.

(يَا جاَبِر واللهِ مَا نَتَقَربُ إِلى اللهِ تَباَرَكَ وتَعالىإلاّ بالطاعةِ، وما مَعنا بَرَاءَةُ مِنَ النَّارِ، ولا عَلى اللهِ لأحدِ من حُجةِ، من كانَ للهِ مطيعًا فَهُو لَنَا وَلِيٌ، وَمَن كَانَ للهِ عَاصِيًا فَهُوَ لَنَا عَدُوٌ، وَمَا تُنَالُ وِلايَتَنَا إلا بِالعَمَلِ وَالوَرَعِ).

Yaa Jaabiri wa laahi, an te surunpa Ala la a ka se krtalen do f na kela ni labatoli ye,tanga ka b tasuma donni ma o kr ye mun ye? ani dalilu wili te maa si bolo Ala kan o fana kr ye mun ye? ni maa min kela Ala labatobaa ye o tiki ye jenbaa ye nan ka pemgya ye, ni maa min kela a kotabaa ye o tiki yanw jugu ye, anw ka pemgya te sabati f ni baara kela ni Ala pesiranpe ye.

* Abuu jaafari sa-idu bunu Hasani fe min ba f(10):

*Abuu jaafari: yala aw dlakelen be sn ka na bolo don a balima ka br kn ka mako ta br in kn ka sr balima in maa bolo pni ka b br in kn wa?

* Sa-idu ko: ne pe to mg la an cela yan.

* Abuu jaafari ko: o tuma na o te foyi ye jaa.

* Sa-idu ko: no kela, o ye halaki ye dee.

* Abuu jaafari ko: alisa mgw mu ka hakilina di Imaamu ye min f walasa u ka miiri na ya sr Imaamu ye min f no ye ko keta ye, jaabi bI yere bolo.

* Abii Abudulayi Sdiku kiisi ba kan ka baro ni Abii Sbaahu kanaani ye(11):

* Abii Sbaahi ko Sdiku ma: an be min sr mg da kn e kan?

* Abii Abudulayi Sdiku ko: aw be mun de men ka b mgw la?

* Abii Sbahi ko: alisa an be kuma men mgw ni pgn ce, u ba f ko jaafariya taabolo ye sira cejugu ye.

* Sdiku ko: mgw bu npere b aw la ni ni ye.

* Abii Sbaahi ko: kosbe! aw!.

* Abbu Abudu laayi Sdiku ko: foyi ma n dg walaaye ka Jaaari n fe mgw b aw la I ka dn ne ka sahabaw ye maa ye min ka Ala pesirape cayala, ka kila ka baara ke a dabaa masa ye, ka baraji sr nata, olu de ye ne ka sahabaw ye!

3- Kuma dw be Abuu Abudulayi bolo ni bonda in na an be nata in tm o la:

أ- (لَيسَ مِنَّا ولا كَرَامَةَ مَن كَانَ فِي مَصرَ فِيهِ مَائَةُ أَلف أو يَزِيدُونَ، وَكَانَ فِي ذَلِك المَصرِ أحدٌ أَورَعُ مِنهُ).

A maa tanw na waso te - min tun be misira maa ba keme walima min ka caa no ye min ya knbara na pefela tangan ani ka yerekun tanga ka baara ke a dabaa ma ye ka ka baraaji nata ani ka siran a ka pangata pe nI yolu ye, olu ye jaa-afari ka Shii-aaw ye (Jaafari ka jamakulu).

38- An ka dusukunnasiri dan teme wale ni tpli la.

Fenw la belebele min ni Imaamuw tun bo bonpa jurumuw la kiisi bu kan o ye maa were juguya ye,ani maa tp, o min file ni ye, o ye labatoli ye kurana kumakan na, ka damine tpli lagosili na knni na, I na f Ala ko cogo min na:

(وَلا تَحسبنَّ اللهَ غَافِلاً عَمَّا يَعمَلُ الظَّالِمُونَ إِنَّمَا يُؤَخِرُهُم لِيَومٍ تَشخَصُ فِيهِ الأبصَارُ).

Ka na jate abada ka f Ala pinenen do tpli-klaw ka baaraw k, I ka dn a bu to kfe ka taa se don ma min ni pekisew be suran yen.

A nana Amiiru Muuminuuna ka kuma na kiisi ba kan min ye pefli ke tpli cejuguyali la ani bolili a pe, I na fa ka kuma, ale min ye tipe tiki ye, min tipetikiyalen do, min bra nahaju Balaaga kn N 119:

(واللهِ لَو أعطَيتُ الَأقَالِيمَ السَّبعَةَ بِمَا تَحتَ أَفلاَكِهَا عَلَى أن أعصِيَ اللهَ فِي نَملَةِ أَسلُبُهَا جَلبَ شَعِيرَةٍ مَا فَعلتُ)

Wa laahi na ya sr marada wolonwula dila ne ma, ana sankolo na dukukolo jukr fen bee, ka f ne ka Ala kota ni digipe kelen ka hake ye, ka ka pkise mine a la a ye min sama ka na, ne tun te no ke abada.

Wa ni ye lapini ye min ka kan ni jatemine ye adamaden fe ka yeremine ke ka b tpli ma, ani ka yerekolosi ke ka b danteme wale ma, ani ka waleyali kn.

I ka dn a te digipe tp pkise den kelen fara nfe ali ni marada wolonwula dila a ma, o tuma maa cogo be di maa min ba bolo ko silaamw joli la, ani ka adamadenw ka wari bsi u la, na ba pereb u ka danbew nu ka bopaw la? o tiki be suma Amiiru Muuminuuna kewale ma cogo jume na? o tiki jyr be cogo di a ka fiku dnniba in kr? kiisi ba kan, I ka dn ni de ye Ala ladabu ye min krtalen do, diine be min pini mgw fe.

Tipe do, I ka dn tpli ye fen haramuyalenba ye Ala min ya haraamuya a ka sekrtalen do, o de la, a minena ka b kira ssmgw ka hadisaw kn, anu ka dugawuw, o be jyr fl la tpli lagosili ni bolili la ka ba ma, a tun ba nfe mgw labali ka ba ma.

Ni tun ye Imaamuw ka polotiki ye kiisi bu kan, wu jg b kan ali maa minu be juguya ke ka taa u ma, ani ali nu be danteme ke, u jyr nfe.

O be dn Imaamu Hasani ka kisa la min dnnen do na ka mupu ye shaamika min ye danteme ka la na neenini ye Imaamu ya kunbe ni ngya ye, fa ya ladnniya a ka baara jugu la I ya kalan sisan dugawu seyidu saajidiina kn ka f ko ladabu krtalen bu la, yaafa ta fan fe a juguw ye a tun be yaafa pini ke u ye.

Ni tun yu ka lapini ye, min ni adamaden dafalen bee ninkun be se yen, ali na ya sr danteme wale keli danteme mg la na ka dateme hakeya ye, no bennen do sariya la, wa bo cogo la ka danga ka dugawu ka kan no fana bennen do, sanko yaafa min ye jogo pumabaw d ye, o yere toyi, Imaamuw ye geleya ke ka b dugawu danteme kojugu la tplikelaw kan ka sabu ke o fana be se ka yalama ka ke tpli were ye, Sdiku ko kiisi ba kan

(إِنَّ العَبدَ لَيَكُونَ مَظلومًا فِيمَا يَزَالُ يَدعُو حَتَّى يَكُونَ ظَالِمًا)

I ka dn Ala ka jn tplen be ke, a be dugawu ke a tpbaa kan kudayi fa yere fana be ke tplikela ye, o kr ye fa yere ka ke tplikla ye a ka dugawu la tplikla kan, ka sabu ke dugawu ni dangali segin segini ye.

Yaa E Ala masa sanuman, a f dugawu keli tplikela kan, no dantemena o fana be ke tpli ye? o tumana mg cogo be di min ye tpli damine fl, na be dansanko ke mgw kuna, walima a bu bolo fenw cipe walima ku ka nafolow cipe, walima a be kojugu ku la tplikelaw cela, walima a bu negen ku kari halakili degen kn, a bu tr ku lagosi, walima ku fese fese? nunu pgnnw cogoya be di kira smgw ka fiku bnni kn - kiisi bu kan I ka dn nunu pgnw yr ka jan Ala la, wu ka jurumi nu ka paganta ka jugun kosbe, wu ka baaraw nu jogow cekajugun.

39- An ka dusukunnasiri Tplikelaw demen na.

Tpli juguya na klaban juguya, o kela sabu ye f Ala ye balili ke ka ba ma, ani a ba cogo la a na jukrdnbaaw a yolu fana bali u ka jukrma-dn na Ala ko a ka sekrtalen do -.

(وَلاَ تَركَنُوا إِلَى الذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُم النَّارُ وَمَالَكُم مِن دُونِ اللهِ أَولِيَاءَ ثُّمَ لاَ تُنصَرُونَ)

Aw kana tplikelaw jukrmadon walasa tasuma don kaw sr, ka sr pemg taw bolo ka teme Ala kan, o kfe aw be demen, o kr ye na yu jukr madon dabila Ala ba demen.

Ni de ye kuranaba ka ladabu ye, wo de ye kira smgw fana ka ladabu ye kiisi bu kan I ka dn a minena ka bu kumakanw na minu ka can kosbe, ka mgw laboli ka b tplikelaw demenni ma, ani tukuli nu jepgnpa baara o baara la, anu demeni ali tamaro peren kelen ye.

Wa sika ta la fana ka f silaamaya ni silaamaw snna fen min na, o ye ngya ye ni danteme wale mgw ye, ani ka pew tuku ka bu ka keta jugumaw ma ani ka baara ke nu ye, f na kela u demeni ye se sr la ni negemine ye ka taa u fan fe anu demeni u ka tpli la, wa foyi ma bne sama ka se silaamaya kafow ma f na kela jengeni ye ka b tipe kura pepi ninen srlenw ma, ali diine laafuli don temenenw na, diine fanga yerikela, f ka taa se fen ma a be min na bi don in na, a seginna a cungan mange lama dunan silaamaw srla ka ke, walima minu bu yere weele ko silaamaw, mgw ye pemg te minu na ka b Ala yr, wu te se si sr ali u jugu fitiini kan, a bo cogo la u ta sr ali danteme mg jaasilen kan, ina f yahudiyaw minu jaasilen do, sanko korowatikiw (keretipew) minu fanga ka bon.

I ka dn Imaamuw ye jihaadu ke - kiisi bu kan ka yrmajapa mg la min be tuku u la ka demen bolo di u ma, u ye geleyali ke u nfe mgw kan ka b tplikelaw jenpgnpa ma u ka tplibaaraw la ani ku ke negeminebaaw ye ka taa tpli ma, wu ka kuma te ban jate la ni bonda in na, o d ye Imaamu Ziyinu Aabiduuna ye, min sebena kiisi ba kan ka taa Muhamadu bunu Musilimu Zahari ma, a kelen k ka papa ka b tpli-kelaw demeni ma, u ka tpli la.

(أَوَ لَيسَ بِدُعَائِهِم إِيَّاكَ حِينَ دَعَوكَ جَعَلُوكَ قُطبًا أداروا بك رحى مظالمهم، وجسراً يعبرون عليك إلى بلاياهم، وسلّماً إلى ضلالتهم، داعياً إلى غيّهم، سالكاً سبيلهم، يدخلون بك الشك على العلماء، ويقتادون بك قلوب الجهّال إِليهم، فلم يبلغ أخص وزرائهم، ولا أقوى اعوانهم إلاّ دون ما بلغت من إصلاح فسادهم، واختلاف الخاصة والعامة إليهم، فما أقلّ ما أعطوك في قدر ما أخذوا منك، وما أيسر ما عمّروا لك في جنب ما خرّبوا عليك. فانظر لنفسك؛ فإنّه لا ينظر لها غيرك، وحاسبها حساب رجل مسؤول...)

Kibaaroya fe, taariku be kulonke min na ka ke I na f diine in ye ngalon ye wa Shii-a mgw jijali a ka wilikaj akilijigin na, na nasira caama ye, o ye ka ka wilikaj ciya dafa tpli ni dantemewale kunbe, ani ka ka ko panamaya u ka yamaroya waleyali kosn, no ye Imaamuw ka yamaroya ye.

A be bangen an ye ka f kira smg tun banbannen do, silaamaya bonpa sabatili la, ali na ya sr fangatikiw tun yu jugubilenw ye, Imaamu Zayinu Aabiduuna jyr banni umayakaw ka masakew cela o ye jyr ye min lakodnnen do, o min lahrma na tanga karila o waati la, ani min dusukun trlen tun do u ka kelen na a fa na smgw la, karibala kene kan, unka Imaamu, o na ta o ta, a tun be Ala weele gindo la silaamaya keledenw ye ni se sr ye, ani silaamaya ni krta ye, ani kiisi ni mupu silaamw ye, I ka dn a temena walanda temennenw na ka f keleminen kelen min tun ba bolo silaamaya kn o ye  ka Shii-a jama kalan dugawu kecogo la silaamaya keledenw ye ani silamaw yere fana ye, I na fa ka dugawu min lakodnnen do ni dugawu suguuri ye a bo fo min na ko:

(اللهمَّ صَلِّ علَى مُحمدٍ وآلِ مُحمدٍ، وكَثِّر عَدَدَهُم، واشحَذ أسلحتَهم وأحرُص حَوزَتَهُم، وامنَع حَومَتَهُم، وأَلِّف جَمعَهم، ودَبِّر أَمرَهُم، وَوَاتِر بَين مِيرِهِم، وتَوَحَّد بِكِفَايَةِ مُؤنِهِم واعضُدهُم بِالنَّصرِ، واعِنهُم بِالصَّبرِ وأّلطِف بهم فِي المَكرِ)

Ala ne dabaa masa seli ke kira na smgw kan, I ku hakeya caaya, I ku ka keleminew daja, I ku ka kalanso bulow tanga I ku ka karitew bali juguw la, I ku ka jew kafo pgn kan, I ku ka kow dabali, I ku ka filiw dgya, I kI yere kelenpa nu kunkow panaboli ye, I ku tofangatikiya ni se ye, I ku deme ni sabali ye I ka ngya ku ye knkow ni geleyakow la, fo Imaamu taara sa fli ma ko: a kalen kfe ka weeleli ke kaafiru kan.

(اللّهُمَّ وقو بذِلكَ مَحَالَ أهلِ الإسلامِ وحَصن بِه دِيارَهُم، وثَمِر بِه أموَالَهُم، وفرغهم عن مُحاربتِهم لعِبَادتكَ، وعَنَ مُنابذتِهم للخلوةِ بِك، حَتى لا يُعبد فِي بَقَاعِ الأرض غيرُك، ولا تَعفِرلأحدٍ منهم جبهةً([12]) دُونَك أدارُوا بِك رُحِي مَظَالِمَهُم، وجِسرًا يُعبِرُونَ عَليكَ إلَى بَلايَاهُم وسلمًا إلى ضلالِهم، داعِيًا إلَى عَيّهم، سالكًا سبِيلهم، يَدخُلُونَ بِك الشَّكَ على العُلمَاءِ ويَقتَادُون بكَ قلوبَ الجُهَّالِ إِليهِم، فلم يَبلغ أخصّ وزرائِهم ولا أقوى أعوانِهم إلا دون ما بَلغت من إصلاحِ فسادِهم وإختلافِ الخَاصةِ والعَامَّةِ إليهم، فمَا أقلَ ما أعطوك فَي قَدرٍ ما أخذُوا مِنكَ، وما أيسرَ مَا عمرُوا لك في جنب مَا خَرَجُوا عَليكَ، فَنَظَرَ لِنفسِك فإنَّه لا يَنظُرُ لهَا غَيرك، وحَاسِبهَا حِسَابَ رَجُلٍ مُسؤُول)ٍ([13])

A fu ka dugawu E jaati ye, u kelen kI weele, u yI ke tintin ye ku ka tpli wuguba pesin E ma, u yI ke pn ye u be teme I kan ka taa u ka balawuw ma, u yI ke kisi ye tanga- ka taa u ka filiw ma u ye weelebaa ye ka taa u ka fili tunu ma, u ye taabaaw ye u ka siraw fe, u be sika bila I la dnnibaaw la, u be ladegeli ke nI ye ka kunfinw dusukun sama ka nu yere fe, u ma se u ka minisiri fitiiniw ma, wu ma se u demebaa barikamaw ma, f na kela fen ye min bu ka ceniw datukuli jukr,ani maa kerenkerenenw Shii-a mgw ni jamakuluw suna ngw ka fngpgpa samali ye ka na u ma, foyi ma n dg ka teme fen kan u ye pilasi min di I ma ka kila ka bsi I la, wa foyi man ng ka teme fen kan u ye min j I ye ka kila ka ci I da la E kI yerekun laje, I ka dn maa were si ta laje, E kI yerekun fese fese I na f pemg d ka fese feseli.. foyi man bo ka dape b min ba f:

(وحَاسِبهَا حِسَابَ رَجُلِ مَسؤُولِ)

E kI yerekun fese fese I na f pemg ka fese feseli.

I ka dn adamaden, tuma min na, a nindingn be fanga sa la, a be jn yerekunnege dw la a yerekun na ko gindo ke a ninkun bopali ye a yere bolo, o kr ye ka fo tiki ta yerekun sr pinigali fen ye a ka baara ketaw la, o la a be baara min ke a be jn o la ko ke baara ciini ye, a ba bisikiya ka fa be fese fese min na no be jate a kun, ka sabu ke a waleyali ye ko te ni na pgnna ye, ko ni ye adamaden ninkun ka gindo ye ninkun min be yamaroyali ke ni juguman keli ye, Imaamu ya lapini ka Zahari ladnniya ninkun ka gindo dogolen na a kn, walasa bisikiyali fanga kana se a la a kana dansako a ka kunkotikiya la a yerekun kan.

Min barikalen do ka teme o kan tplikela demenni haramuyali jatemine na o ye, Sfuwaani jamaali ka hadiisa ye ni Imaamu kaazimu ye kiisi ba kan o tun ya ka Shii-a mg d ye Jamakulu- ani danapa be hadiisa minu kan, o lakalibaa d tun do a ko: Kashiyi ka lakalili nacogo la min be gafe kn a kelen do ka hadiisa lakalilaw kof min kn, ni Sfuwaani ka bayalama ye ka taa a ka kan na, ne don na kan Imaamu Kaazimu -.

فَقَالَ لِي: يَا صَفوانَ! كلُّ شَيءٍ مِنكَ حَسَنٌ جَمِيلٌ، خَلا شيئاً واحدًا.

قُلتُ: جعلتُ فِدَاكَ! أيُ شيءٍ ؟.

قَالَ: إكرَاكَ جِمالك مِن هذَا الرّجُلِ " يَعنِي هَارُونَ ".

قلتُ: والله ما أكريتُه أشرًا ولا بَطِرًا، ولا للصيدٍ، ولا للهوًى، ولَكِن أكريتُه لهذَا الطريقِ " يَعنِي طريقُ مكّةَ " ولا أَتَوَلاهُ بِنفسِي، ولكن أبعثُ مَعه غِلمَانِي.

قالَ: يَا صَفوَانَ! أيقِع كراكَ عَليهم ؟.

قلتُ: نَعم جعلتُ فِدَاك.

قال: أتُحِبُّ بَقَاهم حتي يُخرجَ كِرَاكَ ؟.

قلتُ: نَعم.

قالَ: فمن أحبَّ بَقَاهم فهوَ مِنهم، ومن كانَ مِنهم فهو كَانَ وردَ النَّارِ.

قالَ صَفوانَ: فَذهبتُ وبعتُ جِمالي عن آخرِها، فاذا كان نفسُ حبِّ حياةِ الظالِمِينَ، وبقائِهم بهذِه المَنـزلَةِ، فكيفَ بمن يَستعِينُون بِه علَى الظُلم أو يُؤيدهُم في الجَورِ، وكيفَ حَالَ من يَدخُل فِي زُمرَتِهم أو يَعمل بأعمالِهم أو يُوَاكِبُ قَافِلَتَهم، أو يَأتَمِر بِأَمرِهِم.

Imaamu ko ne ma: Yaa Sfuwaani I be fen o fen ke, o bee kape a ce kapI f na kela fen kelen ye.

Ne ko: Ala ka hine I la, o ye fen jume ye yaa Imaamu.

A ko: I keli kI ka paamew luwe ni ce ni ma (a kan be Haaruna Rashiidu) ma.

Ne ko: walaahi ne ma luwe tr kama wa n ma luwe ceni kama, wa n ma luwe feleli ni kulon kama, unka ne ya luwe ni sira in de kama (a kan be Makan sira ma) wa ne ta ke n ka pemg ye n yere ma abada, unka ne be n ka demiseniw ci a fe.

Imaamu ko: Yaa Sfuwaani yala E ka luweli be ku kan wa?.

Ne ko: Aw Ala ka hine I la.

Imaamu ko: E ba fe u ka to cogo la f ke ka luweli dati (sarati) ban wa?.

Ne ko: Aw.

Imaamu ko: ni ma min yu toli kanu, o tiki yu d ye, ni maa min kela u d ye, o tiki donna tasuma kn.

Sfuwaani ko: ne taala n ka paamew bee feere tayi.

Na ya sr tplikelaw ka panamaya nu toli ni pgnna pilaasi in na, o kanu ye baasi ye, o tuma maa min bu deme u ka tpli la ku sinsin u ka danteme wale la, o fana be ke cogodi, maa min fana be don u ka jekulu la ka ku ka baarakelaw ye, walima ku ka jamakulu sinsin walima ka baara ke nu ka yamaroya ye, o fana cogo be di.

40-An ka dusukunnasiri baara la jamana tplikela kn.

Na ya sr tplikela demeni ali ni tamaro feeen kelen ye, o toyi, ali u toli u pilasi la, na ya sr balili kela ka bo ma Imaamuw fe - kiisi bu kan, o tuma na u jenpgya, kiti bolili la mg kan, ani donni u ka baara nu ka pemgya la o be ke cogodi, o toyi mg be cogodi min yere kela u ka faama d ye, ani min sen be u ka kitiw bolodali la.

O ye ka f danteme walew tiki sinsinni ka ke pemg ye, o ye tipe walandaw bee ye wo ye ngalon panamayali bee ye, wo ye tpli ni danteme ni ceni bangeli ye, I na f a nana hadiisa kn min be tuhafu ukuulu kn min bra Sdiku la kiisi ba kan -.

Unka o na ta o ta, a minena ka bu la kiisi bu kan ka be ben tplikela ka ke pemg ye, na ya sr danapa tangali ba la, ani Ala ka kitiw bolili, ani pumaya keli muuminuw ye, ani yamaroyali puman keli la, ani balili knkow la.

(إنَّ للهَ فِي أبوابِ الظُّلمَةِ مَن نَوَّرَ اللهُ بِه البُرهَانَ ومَكَّنَ لَه فِي البِلادِ فَيَدفَعُ عنِ أوليائِه ويُصلِحُ بِهم أُمُورَ المُسلِمِينَ ... أولئِكَ هُم المُؤمِنُونَ حقًا وأولئِك مَنَارُ اللهِ فِي أرضِهِ، أولئِكَ نُورُ اللهِ فِي رَعِيَتِهِ ...)

I ka dn fen be Ala fe tplikelaw ka sodaw la, maa bo la Ala ye daliluya nr ni min ye, a ye jyr da ma dugu la, a be pnini ke ka ba ka walijuw kan no ye, a be Silaamaw ka kow gilan no ye, olu de ye muuminu lakiikaw ye, olu de ye Ala ka sw ye a ka dugukolo sanfe olu de ye Ala ka nr ye a ka gengen fenw cela - danfenw-.

I na f a nana Imaamu Muusa bunu jaaafari ka hadiisa kn cogo min na kiisi ba kan wa ni bonda in na hadiisa caama be yen min ye pefli ke marabagaw ni baarakelaw ka ketaw la, I na f min pgnna be Sdiku ka bataki kn - kiisi ba kan ka taa Abudulayi Najaashi ma min tun ye Ahawaazi masake ye o ye Iran jamana dugu d ye, E ka wasaa-ilu gafe laje(14)kitaabu bayi-I kn, feere bonda 78.

41-An ka dusukunnasiri weeleli la ka taa Silaamaya kelenpa ma.

Kira smgw dnna kiisi bu kan nu ka klsili ni tangan ye silaamaya masiri kenekantaw sabatil la, ani weeleli ka taa silaamaya bopa ma, ani u ka silaama denw ke kelen ye, ani ka balimaya tangan ni pgn ce,ani ka juguya wili ka bu dusukuna na, ani knipaw ka bu ninkun na.

Wa pine te ke Amiiruli Muuminuuna k - kiisi ba kan ani kalifaw ni pgnce a tun be cogo min na, minu ya kn kalifaya la, ka sr a ka kumaw tun bu ka, kumaw sanfe ka sr a ba dusukun na ka fu ya ka hake bsi a la, a yu sigipgpa ku kiisipgnpa, o yere toyi a ya hakilina mine a flila ko kalifaya fla nale de ye, ni nasu ka f ye, ali a ma kuma f jamaba si cela, f tuma min na u yu pesin a ma ni kope in ye kalifaya sahaaba t minu tun be yen a ye seereya ke nolu ye gadiiru sariya kuma yr la, don na min tg ye (Ruhuba don) no ye bisimilahi don ye, min lakodonne do.

Wa Amiiru Muuminuuna tun kela a te yakaroya abada taamasipe yira la u la, fen ye min heere be sigin kana silaamaya ni silaamaw ma, o sipe joli joli de be yen, na tun ba fo layidu hukumu kn ;

(فَخَشَيتُ إِن لَم أَنصُرِ الإِسلاَمَ وَأهلَهُ أن أرَى فِيهِ ثُلُماً أو هدماً).

Ne sirana ni n ma silaamaya ni silaamadenw deme, ne kanana jegenni ni karili ni ceni ye silaamaya kn.

I na f fen foyi ma b a la min be dankari u ka fanga ungni na walima ku ka fanga jaasi walima min be d bu ka fanga hayiba la, a yI banba a yerekun kan ka siki so kn, ana ka klsili be u ka ketaw la, o bee tun ye silaamaya heere tangali nfe ko ye, ani ka klsili ke walasa lebu kana ye silaamaya la, walima karili fo dnna a yere la kiisi ba kan kalifa Umaru bunu kataabu tun kela a ba f, a be segin segin a kan.

(لا كُنتُ لِمُعضَلَةٍ لَيسَ لَهَاأبُو الحَسَنِ) أو (لَولاَ عَلِيٌّ لَهَلَكَ عُمَرُ).

Ne kana ke ko gelen na, Abuli Hasani te min na Ali-

Ni Ali tun te, Umaru tunna halaki.

Wa Hasani fana jyr pine te ko k - kiisi ba kan ni ben ye ani Mu-awiya ni pgn ce tuma min na a ya ye ka f kele duumini be na d b Ali ka fanganba in na, ani ka d b kilenneya dawula la, o toyi silaamaya yere tg be na tunu f ka taa se jipe laaban ma, ani Ala ka sariya be na baare, wa kira smgw n t be na n tanpa, a ye silaamaya ni diine masiri kenekantaw klsili fusaya ni kele ni fngpgnpa ye, ali na ya sr a ye Mu-awiya benpgnya, o min ye diine jugu bilen ye, ani diine den jugu bilen, ani olu minu ya yere jugu na kele pgn ye, ana ka Shii-a mgw, ka sr tpli ni jaasilenpa bee be ke ana nfe mgw la, o ya sr banii haashimukaw ka pamuruw nu ka jamakulu ka pamuruw da tun blen do, a be ban ka don a frko kn, fa ka ka hake mine, ni yerekun lafasa ye, unka silaamaya heereba tun be fen were la min be kele jatemine sanfe.

Unka Husayini min kela Shahidu ye kiisi ba kan ali na wilila, I ka dn a ya ye ka f bani Umaya kaw be fen min kan, nu lahaala duumina ni cogo in na ka sr maa si ma wili ka j u pe fe, ku ka unganiya juguya yira u la, u be na silaamaya kofli baare ka b dugukolo k kan, u be na bonpa tunu, a ya lapni ku ka tpli ni dantemewaleya yira taariku kn, anu ka maa juguya, u tun be ka min pef kira ka sariyaw la, ko fipetikiya, wa kera a ka lapini ye Husayini wa ni Husayini ka wilikaj tun te, min ye wilikaj lahrma ye, silaamaya tun na taa a kibaroya dama fli fe taariku kn, wa tun na ke I na f diine lankolon, I ka dn Shii-a mgw cesirili ka hakilijigin kuraya na kecogo flenw ye pgn k, o te dwere ye f na kela a ka wilikaj ciya dafali ye danteme wale ni tnpli balili kosn, ana ka diine panamayali, ani Imaamuw ladegeli a yere kfe.

Wa bangeli be ke n pe, kira somgw ka banban na kiisi bu kan silaamaya bonpa duumin na, ali na ya sr fangatikiw ya jugu bilenw ye, Imaamu Zayinu Aabidiina jyr Bani Umayakaw ka masakew pekr, ka sr ale ye kira smg ye min kelen tora u kfe min lahrma na ka haramu lahrma karila Banii Umaayakaw ka waati la, ani min ye dusukun trlen ye, u ka kewale la a faa na smgw la karibala kene kan, I ka dn o na ta o ta a tun be weeleli ke a ka gindo la, silaamaya keledenw ye ni se sr ye, ani dugawu ke silaamaya ye ni bonpa sr ye, ani weeleli silaamaw ye ni kiisi sr ye, I ka dn a temena pefe ka f a ka keleminen tun ye, dnni cerinni na dugawu kalan ye, a ya ka Shii-a (jama) kalan dugawu kecogo la silaamaya keledenw ye, ani silaamaw yere ye, I na f a ka dugawu lakodnnen min be weele ko (dugawu Ahalu suguuri) a ba fo min na ko:

(اللهُمَّ صلِّ عَلَى مُحمدٍ وآل محمدٍ، وكَثِّر عَدَدَهُم، واشحِذ أسلحتَهم واحرِص حَوزتَهُم وامنَع حَومَتَهُم، وأَلِّف جَمعَهُم، ودَبِّر أمرَهم وَوَاتِر بينَ مِيرِهِم، وتَوَحَد بِكفايَةِ مُؤَنِهم، واعضُدهِم بالنَّصر،وأعِنهُم بالصبر، وألطِف لهم فِي المَكرِ).

Yaa ne dabaa masa sel ni kiisi ke an kuntiki Muhamadu na smgw kan, I ku dahakew caaya, I ku ka keleminew daja, I ku ka kalansow klsi, I ku segiyrw tanga I ku ka jamaw kafo pgn kan, I ku ka kow dabali, I ku ka fnpgnpaw dgya, I ku makow wasa nI ka kelenpa ye, I ku deme ni se sr ye, I ku deme ni sabali ye, I ka ngya ke u ye geleya tuma na, fa taara se a fli ma a kelen k ka duwawu ke kaafiriw kan:

(اللهمَّ وقوّ بذلكَ مَحَالَ أهلِ الإسلامِ، وحَصّن بِه دِيارَهم، وثَمِر بِه أموَالَهم، وفرغهِم عن مُحاربتَهم بعبادِك، وعن مُنَابَذَتهم للخَلوة بِك، حتّى لا يُعبدَ في بِقَاعِ الأرضِ غَيرُكَ وَلا تعفِر لأحدٍ منهم جَبهَة دُونَكَ).

Ala ne dabaa masa silaamaw ka desew fangatikiya, I ku ka sow kolosi no ye, I ku ka nafolow bugun, I ku fere ka bi ka jnw keleli ma, anu balili ka b fereli ma ne ye, f masa si kana bato dukukolo kan E k, I kana yaafa maa si ma u la min pesinna fan were fe min ne te kelen ye, a bo cogo la a be teme na ka dugawu barikama in ye, ale de ya ka dugawuw la jamajan ye silaame keledenw pesini na ka taa fen ma mim ka kan ni ke ye, jogo pumabaw la, ani laben tali ka juguw kunbe ale be kafo ni kele kalan ye silaamaya jihadu hukumu kn, na nafa na lapini pefli ye, I na f silaamaw be ladi nu yere klsili ye u juguw la, ani ku ladnniya fen na min waajibiyala u kan, u fe baara pgnpa la, ani fen min be pini u fe yere kuntige la ka b fen bee la ka taa Ala ma, ani ka ka haramu fen keli dabila, ani ka kn jeya a yere jaati kosn u ka jihaaduw la.

A bo cogo la Imaamu tw (kiisi bu kan) fana, jyr tun be ten nu ka waati masakew ye, ali na ya sr u ye krn ni ninkun geleya ni faripa bee sr u fe, I ka dn tuma min na u ya dn ka f silaama jamana tipe na lakiika te na segin u ma, u seginna ka taa mg kalan ma diine dnnipaw kalanni na, ani ku nfe mgw pesin diine krtalen ma.

Wa rewolisipn fen o fen wilila u tile la o ma ke nu ka yaamaroya ye wa ma ke nu ka taamasipe yira ye, a ma ke nu ka jape ye, o bee kera u ka yamaroya ssli ye, anu ka kuma gelenw a dabilali la, o fana srli de kela sabu ye ka wilikajw sabati u ka waati la, I ka dn Imaamuw tun kela silaama jaman sinsinberew klsibaaw ye ka teme mg bee kan, ali Bani Abaasikaw ka kalifaw yerew.

A ban wasa an ka Imaamu Musa bunu jaafari kiisi ba kan ka wasiya kalan a ka jama ye:

(لا تُذّلُوا رِقَابَكم بتَرك طاعةِ سُلطانِكم، فإن كَانَ عادلا فاسألُوا اللهَ بَقَاءَهُ، وإن كانَ جَائِرًا فسألُوا اللهَ إصلاحَهُ، فإن صلاحَكم في صلاحِ سُلطانِكم، وإن السُّلطَان العادِلَ بِمنزِلِة الوَالِدِ الرَّحِيمِ، فأحِبُّوا له ما تُحِبُّون لأنفسِكم، وأكرِهُوا لَهُ مَا تُكرِهُون لأنفُسِكُم)(15)

Aw kana aw yere jaasi na ka masakew labato toli ye, na kela danamaa ye, a ye Ala deeli a toli la aw kunna, wa na kela cenikela fana ye, a ye Ala deelli na pali ye, sabu aw pani ba ka masakew pali la, wi ka dn masake tilelen be bangebaa hinebaa jyr la, a ye fen kanu u ye a be min kanu a yerekun ye, a ye fen kn u ye a be min kn aw yerekun ye.

Ni ye lapini ye min be se ka ke mankuntu ye masakew ka kiisi yira mgw fan fe, u ka fen kanu u ye, u be min kanu u yerekun ye, u ka fen kn u ye, u be min kn u yerekun ye, ni bee kfe foyi ma bon ka bi sebenikela dw ka dansako b ka f ko Shii-a mgw ye jamakulu cenikela dogolen ye walima ko jamakulu revolisipkelaw do, minu ka wilikaj kun ye tajurusara ye.

Tipe do ka f silaamw jogo ye ni ye, silaama minu tukulen do kira smgw ka walandaw k - kiisi bu kan nan pan pe tuku ka b tpli ni tplikelaw ma, ani yere mine ka b danteme mgw ni ceninkelaw ma, ani kan pe tuku ka bu demebaaw lajeli ma ni pgn knniya lajeli ye ani ka b jnmaya lajeli ma, wa alisa ni cogo in be kolon kolon na u dusukun na u bo tipe ta filankulu filankulu unka, o na ta o ta, janfa ni layidu ntapa tu ka tamasipe ni jogo ye, wa revolisipn sira ni wilikaj sira fana tun tu jogo ye faamaw kama silaamaya tg la, u tun ta ke dogo la, wu tun ta ke kene yere fana kan, wu tun ta daga maa ka maa were faga ko d keli la, walima ka juguya ta ni silaama d ye ka da ka taabolo kan silaamaya kn, ka sabu ke, u yo de mine ka bu ka Imaamuw la kiisi bu kan o toyi silaama o silaama be sereya fila f, o ka nafolo tangalen do o joli yere fana tangalen do, wo ka neema ceni haramuyalen do.

(لايَحِلُّ مَالُ امرِءٍ مُسلِمٍ إلا بِطِيبِ نَفسِهِ)

Silaama si ka nafolo te daga f na kela a jape ko ye.

O yere toyi, muuminu balima ye muuminu ye, a balima ka hake ba kan, pepinni nata bena boli o kan.

42-An ka dusukunnasiri silaama ka Hake la a silaamapgn kan:

I ka dn fenba cepuma min ni silaamaya diine ye weeleli ke ka taa o ma, o ye balimaya donni ye sila-amaw ni pgn ce, u nu ka fngnpgnk jekulu ni jyr ni daraja la, I na f kow la puma na fitiini silaamw ye, min be ke bi don ni na, ani ka kn bi don in pe o yu ka jipe ye ka sn o balimaya lapiniw ma.

Sabu balimaya in lapini la ngma, I na f a be nana Imaamu sdiku ka kumakan na cogo min na kiisi ba kan o ye ka fen kanu a balima silaama ye, a ye min kanu a yere ye, a ka fen kn a ye, a ye min kn a yerekun ye.

I ka fileli daamu, I kI miiri ni cogo fitiini in na kira smgw ka yeli la kiisi bu kan I be na sr, min keli be pini silaamaw fe bi don na, wo balimaya in be jate fen geleman ye Imaamu ka waati la, olu be ni pgnna jogo in kan min srlen do u la, min yr ka jan ka b silaamaya nin na, e ki miiri ni jogo in na, ni silaamaw sera ku yerekun kilen ku ka diine dn lakiika la, ka se ka mineni ke na ye ani ka baara ke na ye, u ka ke drn d ka fen kanu a balima ye a ye min kanu a yerekun ye, I tun te na tpli foyi ni danteme wale foyi ye, wi tun te na supali ni ngalontike ye, I tun te na krfli ye, I tun te na seere jogu seere ye, I tun te na jalakili ye, I tun te na maa bonnenen ye ni fili ye, wI tun te na dgyali ni yerebonpa ni jaaguya ye.

Tipe do, I ka dn ni silaamaw tun ye miiri fitiini pgnan sr balimaya jogo la, u ni pgn ce, ka baara ke na ye tpli juguya tun na wili ka b dugukolo kan, wi tun na adamadenw ye balima kelen ye u be gilan kan minu pesinnen do pgn ma, adamadenpa kunaja daraja krtalen dafalen do u la, walasa ka filosofi dnna krw ka suko sabati, dugu fusanmaci kn tuma min na u ye balimaya falen u ni pgn ce, ani kanu, u mako ma se marabaaw ni kiti tikelaw ma, u mako ma se polisuw ni kasobonw ma, u mako ma se sariyaw ma ka hakew b, ani dansakow ni tajurusaraw, wu tun te na u yere majigin marali kelaw ye, u tun te na u yere t jaaguyabilen mgw bolo, wa cenikelaw tun te na biri u ka nafaw dala, wa dugukolo in tun na falen dugukolo were la, a tun na ke arijine neemema ni kunaja ye.

Alisa n be d fara I kan, ka f kanu sariya taabolo, na tun samana maaw ni pgn ce, I na f diine ba fe cogo min na, balimaya kalan hukumu kn, danapa danpe tun na baare ka b an ka kanw danpe gafew kn, o kr ye ka f an mako tun te na se danaya yere ma, sanko ka se a danpe baareli ma, o toyi kanu sariya ban waasa heere ni kiisi ni kunaja ni laafiya cerinni na, sabu adamaden mako te danapa dape baarali la,wa sariya yere to pini a fe, na ye kanu waleyali ntanpa ni mg ye min ni danapa keli ka kan unka min na bo falen pgnya ni kanu ye, I na f den ni balima, I ka dn a be pumaya ko ye, a bi yere b a negela fendw kr, o be ke ni kanu ni negemine ye ka b a yere janpe na, o te ke ni danaya ni nafa te ka ni yamaroyali ma.

O gindo ye ka f adamaden te fen f ka teme a yerekun kan, ani min na yerekun be ben hakili te sn a ma ka f a ka fen kanu mg ye a yerekun kfe, f no ka ko sirilen ba yere la, walima a ka tike a nin kan ka f ko fen do mg ka kan ka min nege mine, I na f hakili te sn a ma a ka yerekun di, na yere sako ye, ana yere jape na nege ye, mg d kosn a te min fe, wa te nege min nfe, ni dusukunnasiri barikama sinsinna a dusukun na,ka ba yere dusukun na, I na f dusukunanasiri ka f danaya ni pumaya kapi,o tuma de la sa a be se ka yere di n jape no negemine dlakelen ye, o toyi a be se ka yere di fen were kama min fanga ka bon, I na f a ka dusukunnasiri danaya no srla a la, o min be ke kunkunruni ye ka ba nege na janpe na, o toyi kunkunruni do ka ba yere la.

Ni pgnna dusukunnasiri, walasa o ka sabati adamaden ninkun na, a be pini a fe, a ka nin krta ka teme farikolomafenw jatemine kan, walasa a ka danaya ni pumaya misaaliya krtalen sr, o na pgnna werew, o be ke waati la min na desela ka balimaya lakiika ni ngya s r a ye min siki a yerekun, ana pgn were ce adamadenw na.

Silaama yere ka daraja fl, min na be waajibiya a ka mankutu no ye, o ye balimaya samani ye ani mg werew ce, na desela o la, ka sr a deselen do fan caaman fe ka sabu ke a nege ni yerekunfusaya caama fanga seli ye, a yerekun na, a be pini a fe a ka danaya ni pumaya ninkun sin a yere la, ni silaamaya kandali siraw ye, na desela o fana na, a te ben a ka ke silaama ye f na kela a tg ye, a bla Ala ka pemgya jipe kn - wilaayatu laahi -, wa Ala ninyr te ko tiki la, I na f Imaamu ya f cogoya nata min kn, adama-den yere kuma caama na a daamu ba mako sa, a be geleya a ma, o waati la a ka yere laben ka danaya dusukunnsiri kunbe pgnpa, sanko a ka dusukunnasi-ri dafalen srlen sr min be yelen a daamu sanfe.

O de la, wilili ni balimaya hake, o ye diine ka walanda gelemaba d ye na ya sr o balimaya in smin ma ke adamaden na, o de kosn sa Imaamu Abu Abudulayi Sdiku kiisi ba kan a ye ngya ke ni walanwalanni na a pinigalikebaa ye, o ya ka sahaabaw dlakelen ye, min ye Mu-uli bunu Kunayisi ye balimaya hakew la, min ka kan ni pefli ye a pena kosbe, siran kosn a kana fen kalan a te se ka baara ke ni min ye Mu-uli ko(16):

Ne ko Imaamu ma silaama ka hake ye mun ye a silaama pgn kan?

Abuu Abudulayi ko: hake wolonwula waajibiyalen do a kan, o hake kelen o kelen o waajibiyalen do a kan, ni kelen tununa o la, o ya blen ye Ala ka pemgya na bato suma jukr, wa Ala ninyr te ka ka foyi la.

Ne ko a ye: Ala ka hine I la! o ye fen jumaw ye?

A ko: Yaa Mu-uli, I ka dn ne ye sogonalikela ye e ye, ne be siran I kana d toyi ka f I ta tanga, I kana dn ka ban ka baara ke na ye.

Ne ko: Fangan te maa la f na kela Ala ye, o tumana Imaamu ye hake wolonwula f, a kelen ka f fl ma a ce la

(أيسَر حقٍ مِنها أن تُحِبَّ لَهُ كَمَا تُحِبُ لِنَفسِكَ،وتُكرِهَ لَهُ مَا تُكرِهُ لِنَفسِكَ).

A hakew la ngma ye, I ka fen kanu a ye, I be min kanu I yerekun ye, I ka fen kn a ye, I be min kn I yerekun ye.

Yaa subuhaana laahi! ni de ye hakew la ngman ye! anw silaamaw be ni sr an na cogo jume, bi don in na? ka f ni de ye hakew la ngman ye? peda malola min be silaamaya weele a yere la, ka sr a te baara ke na ka hake ngman faridayalen ye, min kabakuya ka bon ka teme ni bee kan, o ye tonko min ye silaamaya sr bi don I na, ko nr silaamaya la, ka sr jurumu te maa si ta ye f na kela minu bu yere tg weele ko silaamaw, ka sr u te baara ke na waajibiya fitiini ngman ye, u ka diine na.

Taariku dama kosn, ani walasa an ka j an yerekun ka dese kr, ne be na ni hake wolonwulan in f min ni Imaamu yo walanwalan kiisi ba kan

1- I ka fen kanu I balima ye, I be min kanu I yerekun ye I ka fen kn a ye I be min kn I yerekun ye.

2-A ka yr japa a ladimini na a ka tuku a ka jipe k a ka ka yamaroya labato.

3-I ka deme ni yerekun ni ka nafolo ye ni nenkun ni bolo ni sen ye.

4- I ka ke a pekise na ka daliluya na ka dubalen ye.

5- A kana fa dumini na ka kng a kana fa ji la ka ming, a kana fereb ka fini ntanpa.

6- Ni baaraden bi bolo unka fen ti balima bolo, a be waajibiya I kan, I ki ka baaraden bila ka taa ka finiw ko ka ka dumuni tobi, ka ka gilan laben.

7- A ka sn a ka kalili ma, a ka ka weele jaabi, a ka taa b a banabagat ye a ka taa ka janaza la (suko) na ya dn ka f mako ba la, a ka teliya ka taa o gilanni fe, I kana I jegen ka ba ma fa kI piniga, unka I bI teliya ka taa gilanni ma teliya dan bee la.

O kfe a ya ka kuma laban na fli ye ko kiisi ni neema ba kan -.

(فإذَا فَعلتَ ذَلِكَ وَصَلتَ وِلايَتَكَ بَوِلايَتِهِ، وَوِلايَتَهُ بِوِلايَتِكَ)

Ni yo ke tuma min na, I yI ka wilaya tuku Ala ka wilaaya la, ka ka wilaaya tuku I ka wilaaya la (pemgya).

Ni hadiisa in ka ftaw kn Imaamuw fana ka hadiisaw be tali ko la, wasaailu gafe yo caama fara pgn kan ni soda fflenw ye pgn k.

Miiribaa ba bisikiya, ka f balimaya kr kira smgw ka hadiisaw kn - kiisi bu kan ko ye balimaya ye silaamaw ni pgn ce minu tukula u nfe (u ka Shii-aw dama) unka nan seginna ka taa u ka lakaliliw ma, an ba sr o bisikiya gennen do, ali na ya sr fan were fe, u be geleyali ke mg knni na min bu fngn pgnya, u ka taabolo la wolu ka kanda te mine a ban, wasa an ka Mu-aawiya bunu Wahabu ka hadiisa kalan a ko(17):

(قُلتُ لَهُ " أي الصَادِق عليه السلام " كيفَ يَنبغِى لَنَا أن نَصنعَ فِيمَا بَيننَا وبين قَومِنا وبينَ خُلطائِنا منَ النَّاسِ مِمَّن لَيسُوا عَلَى أمرِنَا، فقالَ: تَنظُرُونَ إِلَى أئِمَتِكُم الذِين تَقتدُون بِهم فَتَصنَعُونَ مَا يَصنَعُونَ، فواللهِ إِنَّهمُ ليَعُودُونَ مَرضَاهُم ويَشهدُونَ جَنَائِزَهُم، ويُقِيمُونَ الشَّهَادَةَ لَهُم وعَليهِم ويُؤدُون الأمَانَة إِلَيهِم).

Ne ko a ye, Sdiku kiisi ba kan a be ben an ye cogo di an ka mun gilan an ni pgn ce, anan ka mgw ni pug ce, minu tan d ye taaboloko la, a ko: a ba ka Imaamuw laje, a be minu ladege, u be min ke, a bo ke, ne be n kali Ala la, u bu ka banabagatw laje, u bu ka janaazaw ke (Sukoya) u be seereya ju ye anu kan, u be danapa ke u ye.

Unka Imaamuw ka lapini ye balima minu ye, u nfe mgw la, o krtalen do ka teme silaamaya balimaya in kan, I ka dn ne ye hadiisa dw men, Shii-a dnni walanda la, a ban wasa an ka baro kalan min temena Abaana bunu yagilibu ni Sdiku ni pgn ce - kiisi ba kan a bla Abaana yere de ka hadiisa kn(18) Abaana ko:

Ne tun be twaafu la ni Abuu Abudulayi ye, ce d nana ne ma an ka sahaabaw la, a tun ya pini ne fe ka taa mako la, a ye taamasipe ke ne ye, u fila ni Abu Abudulayi ye pgn ye.

A ko: yaa Abaana ni mako be e jaatika de la.

Ne ko: Aw! (Abaana).

A ko: E be min na a yere bo la wa (Imaamu Sdiku).

Ne ko (Abaana)

A ko: Taa nfe I kI ka twaafu tike (Imaamu Seediku)

Ne ko: Ali na ya sr twaafu ye farida ye (Abaana)

A ko: Aw (Imaamu).

Abaana ko: ne taala, o kfe ne donna Imaamu kan o kfe, ne ya piniga muminu ka hake la, a ko: a bilasira I ka na gen! ne tora n be segin ka na fe, fa ko: yaa Abaana I bI ka nafl kilan ka d da ma, o kfe a ye ne laje fen min donna ne na a yo ye, a ko: yaa Abaana, e ta dn ka f Ala ye yerekun minebaaw kafo? ne ko: tipa do! A ko: I ka dn ni yi ka nafolo kila I na ce, I ma yerekun mine ka ye, unka I ka dn, I be yerekun mine ka ye, ni ya sn I ka nafolo kilan filana d la!

Ne ko: I ka dn an ka kene kanko min ye maloya ye, o ta to nan ban yere weele ko muuminu lakiika, anw be fan were fe Imaamuw ka walandaw fana be fan were fe - kiisi bu kan min donna Abbana dusukun na o fana be don hadiisa ni kalanbaa dusukun na, a ba pe ce ka boyi ka yere lapine, a ko I na f hadiisa in be kuma maa were fe min na te kelen ye, a ta yerekun jalaki ka fese fese f kuntiki ka jalaki ni fese feseli.


 

 

(1) Baabu I kibaalu ala du-aawu, a bla dugawu kitaabu kn min fana bla Usuulu kaafi kn na minena ka b Imaamu Sdiki la, kiisi ba kan.

(2) Ni bra Imaamu Rida ka kumaw la kiisi ba kan, E ka kaamilu Ziyaaratu laje, min ye Ibinu kawulawiya gafe wlfulen ye, P: 122.

(3) قال أمير المؤمنين عليه السلام (تنظفوا بالماء من الريح المنتنة وتعهدوا أنفسكم، فإن الله يبغض من عباده القاذورة الذى يتأفف من جلس إليه) تحف العقول، ص 24.

 Amiru Muuminiina ko: kiisi ba kan, A ya yere sanupa ni ji ye ka b kasa goman na, aw ka yere layidu pgnpa, I ka dn Ala be ng kn ka b a ka jn na ng min na sikipgn be tr no ye, E ka Tuhafu ukuulu laje pa: 24.

(4) Ala kofli cayali kr te a ka tasibihu ni takibiru caya, o na pgnnaw o toyi, a lapini ye Sdiku ka kuma ye kiisi ba kan a ka hadiisa dw kn, Ala tk fli caya krfli la a ko:

 (أما إني لا أقول سبحان الله والحمد لله ولا لإله إلا الله والله أكبر، وإن كان هذ من ذاك ولكن ذكر الله في كل موطن إذا هجمت على طاعة أو معصية).

Un ka ne ta f - subuhaana laahi wali hamudu lilaahi, wa laa-ilaaha I lalaahu wa laahu Akibaru, ali na ya sr o ye Ala kof d ye, unka Ala kof ye ka f I mana ke Ala bato yr o yr la, walima I mana lajarabi ni Ala kota ye yr o yr la, o bee ye Ala kofli ye ka caaya.

(5) E ka kaamilu Ziyaaratu laje p: 131.

(6)Usuulu kaafi, kitaabu Iimaani baabu Ziyaaratu Ikiwaani balimaw jurali bonda kn.

(7)Usuulu kaafi Kitaabu Iimaani, baabu wara-I Ala pesirape bonda.

(8)Gafe lasili kelen in, baabu t-a wa takuwa, labatoli ni Ala pesirape bonda

(9) Ka da ni lapini kan Amiiru Muuminiina ko a ka kutuba kaasiatu kn:

(إنّ حُكْمَه في أهل السماء وأهل الأرض واحد، ومَا بين الله وبين أحد من خلقه هوادة في إباحة حمى حرمه على العالمين)

 I ka dn Ala ka kiti sankolo mgw cela ana ka kiti dukukolo mgw cela o bee ye kelen ye, wa fen foyi te Ala ni danfen si ce layidu la ka tene daga jipe mgw kan.

(10) Usuulu kaafi kitaabu Iimaani baabu hakuli muuminu alaa Akiihi muuminu ka hake a balima kan, o be bonda min kn.

(11) Gafe lasili kr temenen baabu wara-I kn, no ye Ala pesirape bonda ye.

(12) Foyi cemapI ka dugawu in b, wa ka kan ni silaamaw ye an ka bi don in na, u ka ni dugawu in kalan, walasa u ka taasi sr a kn, anu ka damakasi ke ka taa Ala ma, u ka kuma beelajelen na, ani ku fara pgn kan ku hakili nr.

(13) E ka tuhafu Ukuuli laje p: 66.

(14) A kan be wasaa-ilu Shii-a ilaa tahakiiku masaa-lilu Shii-a lilibaahisi min ye Huru Aamuli ka gafe ye, a gilanna keeri misira jamana kn, ani Musitadiraki lili Alaama Nuuri, Ala ka jipe ba ma, juzu damad bla a la, san 1378 1381 H Sh.

(15)Aliwasaa-ilu kitaabu amuru bili maaruufu, wa nahayu ani munikari, bonda min be yamaroyali ke ni wale pumanw keli ye, ani ka balili ke ni wale jugu tli ye bonda 17.

(16) E ka wasaa-ilu kalan, kitaabu Hajiji bonda kn Abuwaabu Ahakaamu Ashara kiiti taan na bonda, baabu 122 hadiisa wolonwulanna.

(17) Usuulu kaafi, kitaabu Ushira, bonda fl.

(18) E ka Kitaabu Wasaa-ilu laje, kitaabu Haji abuwaabu ushiri bonda 122 hadiisa 16 na.

 

 

index